Op 29 mei 2026 wekten de Spaanse zonneparken 269 gigawattuur (GWh) op, goed voor 33% van alle stroom die dag. Het is de hoogste waarde ooit gemeten, bevestigt netbeheerder Red Eléctrica. Het Spaanse nieuwsmedium Merca2 meldt dat de zon daarmee de onbetwiste spil van de nationale stroomvoorziening is geworden.

De cijfers laten weinig aan de verbeelding over. Kernenergie bleef die dag steken op 17%, windenergie op 15%, gascentrales op 14% en waterkracht op 13%. In totaal was 78% van de opgewekte stroom vrij van CO₂. Het record komt ruim een jaar na de grote black-out van 28 april 2025, toen heel het Spaanse vasteland zonder stroom kwam te zitten.

Hoe versloeg de zon de kerncentrales?

Decennialang vormde kernenergie de basis van het Spaanse net. Op 29 mei lag de zon er meer dan zestien procent boven. Geen toevalstreffer: in de eerste vijf maanden van 2026 verbruikte Spanje 104.801 GWh, bijna 1,5% meer dan vorig jaar, terwijl de zon almaar terrein wint en de regelbare centrales steeds minder draaien. De opmars van zonne-energie van marginale speler tot derde energiebron zet zich onverminderd voort.

Over heel mei gemeten was het beeld al even uitgesproken. De vraag kwam uit op 19.783 GWh, amper 1% hoger dan een jaar eerder. De hernieuwbare bronnen leverden 13.259 GWh, oftewel 60,5% van het totaal. Tel je de autoconsumo (zelfverbruik via eigen panelen) mee, dan loopt het groene aandeel op tot 62%.

Wat doet opslag met die piek?

De zon staat er niet alleen voor. In mei kwam 1.182 GWh aan stroom het net binnen via batterijen en pompcentrales, die er 489 GWh weer aan teruggaven. Aan het einde van de maand zat er nog 693 GWh opgeslagen. Twee jaar geleden klonk dat als sciencefiction, nu is het dagelijkse routine. Dynamisch netbeheer en die opslag verklaren waarom een aandeel van 33% zon op één dag zonder kleerscheuren werd verwerkt.

Een jaar na de black-out: les of waarschuwing?

Na de stroomuitval wezen sommigen direct naar de zonneparken als boosdoener voor de spanningsschommelingen. Onderzoek wees later uit dat de storing begon met het wegvallen van opwekking in Granada, Badajoz en Sevilla, waarvan de precieze oorzaak lang mysterieus bleef. Het record van 29 mei laat zien dat het net intussen met die overvloed aan zon kan omgaan.

Toch zit er een adder onder het gras. De vraag groeit nauwelijks, slechts 0,1% in mei na correctie voor temperatuur en werkdagen. Meer zonnecapaciteit op een vrijwel vlakke markt drukt de prijzen omlaag, soms tot onder nul. Spanje kampt nu al met overproductie en verspilde groene stroom, en sommige experts vinden dat de zon te snel is gegroeid voor het huidige net.

Voor Nederlanders en Belgen met een huis in Spanje is het duidelijk: lage groothandelsprijzen in de middag kunnen de stroomrekening verlagen, vooral met een eigen installatie en een dynamisch contract. Gascentrales blijven echter nodig voor de avondpiek, omdat opslag nog niet genoeg zon kan vasthouden.

Op de Balearen, waar veel landgenoten verblijven, steeg de vraag met 3%, terwijl de aansluiting op het vasteland en de groene capaciteit er nog in de beginfase staan. De marktbrede hervorming die in Brussel op tafel ligt, moet uitwijzen hoe Spanje die zwakke schakels gaat versterken. De volgende vraag is simpel: wordt de volgende grens 40%, of lukt het de zon eindelijk ook ’s nachts te leveren?