Bijna zes jaar na zijn vertrek uit Spanje blijkt geld de belangrijkste reden dat Juan Carlos I in Abu Dhabi blijft. Zijn levensstijl kost naar schatting drie miljoen euro per jaar, een bedrag dat hij zonder Arabische vrienden niet kan opbrengen.

De emeritus-koning verliet Spanje op 3 augustus 2020 na de aanklachten van Corinna Larsen en de ophef rond 64,8 miljoen euro die hij haar ooit overmaakte. Hij vestigde zich in Abu Dhabi, in de Verenigde Arabische Emiraten, met het idee zijn juridische problemen op te lossen, orde op zaken te stellen bij de Hacienda (de Spaanse belastingdienst) en daarna terug te keren naar het paleis van de Zarzuela.

Zes jaar later is van die terugkeer weinig terechtgekomen. Iemand uit zijn directe omgeving legt uit waarom, in gesprek met het Spaanse platform Vanitatis: zijn dagelijks leven kost simpelweg te veel om het zonder buitenlandse steun te bekostigen.

Waarom komt Juan Carlos niet definitief terug naar Spanje?

Volgens de bron draait het niet om onwil, maar om rekenwerk. “Hij gaat niet terug. En misschien is de belangrijkste reden zijn hoge levensstandaard. Don Juan Carlos heeft ongeveer drie miljoen euro nodig om te leven, hoeveel uitnodigingen hij ook krijgt. Zijn dagelijks leven is niet wat het lijkt”, aldus de bron tegenover Vanitatis.

Sinds Felipe VI in 2020 de budgettoewijzing van zijn vader schrapte, ontvangt Juan Carlos geen enkele officiële vergoeding meer uit de staatskas. Hij bouwde tijdens zijn regeerperiode ook geen pensioen op, omdat hij destijds niet bijdroeg aan de Spaanse sociale zekerheid. Die combinatie, met daarbovenop de kosten van voortdurend privévliegtuiggebruik, maakt een permanente verhuizing terug naar Spanje financieel lastig te verantwoorden.

Wie betaalt eigenlijk voor zijn leven in Abu Dhabi?

In de Emiraten leunt Juan Carlos zwaar op Abderraman El Asir, een van zijn hechtste vrienden, die net als de emeritus-koning al jaren kampt met juridische problemen rond fiscale delicten in Spanje en Frankrijk. El Asir bood hem niet alleen emotionele steun, maar ook een omgeving waar niemand vragen stelt over geld.

Toch reikt zelfs die vriendschap niet ver genoeg om alle rekeningen te dekken. “Het punt is niet dat hij vrienden heeft die hem met open armen ontvangen, maar niet om de continue vluchten van het privévliegtuig te betalen. Die heeft hij wel, met aanzienlijke financiële mogelijkheden, maar dat evenaart niet de onbeperkte capaciteit van de Arabische prinsen en sjeiks. De koning van Spanje binnenshuis hebben, zo zien zij het, ook al oefent hij die functie niet meer uit, is voor hen een eer”, zegt de bron.

Voor Nederlandse en Belgische lezers die het Spaanse hof volgen, is dit een ander verhaal dan bij de eigen vorstenhuizen. Waar koning Willem-Alexander en koning Filip een vaste, wettelijk vastgelegde toelage ontvangen, moet Juan Carlos zijn levensstijl financieren via het informele netwerk van bevriende Golfstaten.

Wat gebeurt er ondertussen met zijn huis in Spanje?

Ondanks alle geruchten over een blijvende terugkeer richt Juan Carlos zijn nieuwe huis op het eiland Nurai bij Abu Dhabi juist steeds verder in met familiefoto’s en persoonlijke spullen, wat weinig wijst op vertrekplannen. Zijn patroon blijft ongewijzigd: korte, publieke bezoeken aan Spanje, zoals zijn jaarlijkse trip naar de zeilregatta’s in Sanxenxo, afgewisseld met lange periodes in de Emiraten.

Zijn afwezigheid weegt ook op zijn huwelijk. Koningin Sofía bleef achter in Madrid en leeft al jaren feitelijk gescheiden van haar man, al staan beiden nog altijd als getrouwd geregistreerd. In zijn omstreden memoires Reconciliación, waarin hij ook openhartig schreef over zijn jeugdliefde die hem ooit afwees, liet Juan Carlos de financiële kant van zijn ballingschap grotendeels onbesproken.

Op dit moment ontvangt hij, in tegenstelling tot de rest van de koninklijke familie die onlangs nog een toelageverhoging van 2 procent kreeg, geen cent van de Spaanse staat.