Nederland en België zuchten onder tropische hitte tot 35 graden. Spanjaarden leven al eeuwen met extreme warmte, en hun gewoontes helpen je deze dagen koel en veilig door te komen.

Het KNMI activeerde op donderdag 18 juni 2026 het Nationaal Hitteplan en gaf code geel af voor donderdag en vrijdag. De temperaturen lopen op tot 35 graden, met benauwde nachten waarin het kwik nauwelijks daalt. Ook in België waarschuwt het KMI voor tropische waarden en een hoge gevoelstemperatuur.

De warmte komt niet uit het niets. Een uitgestrekte hittekoepel ligt boven het Europese vasteland, met het hart in Spanje, Portugal en Frankrijk. De Spaanse weerdienst AEMET (Agencia Estatal de Meteorología) registreerde dit voorjaar al temperaturen boven de 40 graden. Wie wil weten hoe dat extreme weer precies werkt, leest in onze uitleg over hittegolven, tropennachten en calima hoe een hogedrukgebied de warme lucht als een deksel vasthoudt. De Benelux ligt aan de rand van dat gebied, maar voelt de gevolgen volop.

Waarom zijn airco en ventilator niet altijd je vriend?

Een airco lijkt de makkelijkste oplossing, maar verkeerd gebruik werkt averechts. Spaanse gezondheidsdiensten raden aan het verschil tussen binnen en buiten niet groter te maken dan twaalf graden. Zet je de airco op ijskoud, dan loop je meer kans op een verkoudheid, droge luchtwegen en een flinke energierekening. Een stand tussen 24 en 26 graden koelt prima en haalt vooral de benauwde vochtigheid uit de lucht.

Een ventilator vraagt om aandacht. Blaast het apparaat hete lucht rond bij temperaturen boven de 35 graden, dan droog je eerder uit dan dat je afkoelt. De truc die veel Spanjaarden gebruiken: richt de ventilator op je voeten. De huid daar is dun en goed doorbloed, waardoor je hele lichaam sneller afkoelt. Voor 65-plussers blijft voorzichtigheid geboden. Spanje telde in mei nog een recordaantal hittedoden, vooral onder ouderen die de aanhoudende warmte niet aankonden.

Waarom zweren Spanjaarden bij de handwaaier?

Geen Spaanse zomer zonder de abanico (handwaaier). Je ziet het opvouwbare waaiertje overal: in de metro, op het terras, in de kerk en tijdens een processie. De beweging kost weinig moeite, maar de luchtstroom langs je gezicht en hals laat het zweet verdampen, en juist die verdamping koelt de huid. Spaanse vrouwen beheersen er soms een hele gebarentaal mee, al draait het op een snikhete dag puur om verkoeling. Stop er eentje in je tas, want hij werkt overal en heeft geen stopcontact nodig.

Hoe drinken Spanjaarden zichzelf koel?

Veel en regelmatig drinken staat bovenaan. Water is de basis, ook als je geen dorst voelt. Wacht niet tot je lichaam protesteert, want dan loop je al achter. Spanjaarden grijpen op een terras graag naar een tinto de verano (rode wijn aangelengd met limonade), een lichtere en frissere keuze dan sangria. Het blijft alcohol, dus wissel het af met een glas water. Wie goed voorbereid op pad gaat, vindt in de zeven hittetips van het Nederlandse Rode Kruis een handige checklist voor warme dagen.

Waarom plannen Spanjaarden hun dag rond de siesta?

In Spanje ligt het leven stil tussen twaalf en zes uur ’s middags. Winkels sluiten, straten lopen leeg en wie kan, houdt een siesta (middagdutje). Het is geen luiheid, maar een slimme manier om de heetste uren te ontwijken. Een korte rust van twintig minuten werkt verkwikkend, zo blijkt uit onderzoek naar de Spaanse siesta. Langer slapen maakt je juist suf.

Stel zware klussen, sport en lange autoritten uit naar de vroege ochtend of de avond. Een rondje hardlopen om twee uur ’s middags vraagt om problemen, met kans op een golpe de calor (hitteberoerte).

Wat trek je aan tegen de felle zon?

Bedek je hoofd. Een lichte hoed of pet houdt de zon van je schedel, precies zoals veel Spanjaarden doen. In Aziatische landen zie je mensen met een sombrilla (zonnescherm) lopen, en ook dat werkt uitstekend op een onbeschaduwd plein. Draag luchtige, lichte kleding en zoek de schaduwkant van de straat.

Voor wie in Spanje woont, is dit dagelijkse routine geworden. Steeds meer Nederlanders en Belgen kiezen er zelfs voor om de Spaanse zomer te ontvluchten en tijdelijk naar het koelere noorden te trekken, een trend die overzomeren heet. Maar deze week hoef je daarvoor de deur niet uit: met een paar Spaanse gewoontes kom je de hitte in de Lage Landen prima door.