Het nieuwe Europese Reglement voor luchtvaartpassagiers levert reizigers een paar duidelijke verbeteringen op, maar ook stille verslechteringen. De Spaanse consumentenorganisatie OCU zet de vijf belangrijkste rechten voor je op een rijtje.

Het Europees Parlement keurde de hervorming half deze zomer definitief goed. Nu moet de Raad van de Europese Unie de tekst nog ratificeren, wat vermoedelijk in augustus gebeurt. Twintig dagen daarna treedt het reglement in werking, al krijgen luchtvaartmaatschappijen een jaar de tijd om zich aan te passen. Voor reizigers verandert er dus pas echt iets vanaf september 2027.

Consumentenorganisaties hadden gehoopt op ruimere rechten, maar niet alle wensen zijn ingewilligd. Spanje stemde eerder al tegen een tussenversie van de tekst, omdat het land vond dat de regels niet ver genoeg gingen op het punt van gratis handbagage. Toch stemde het Europees Parlement uiteindelijk massaal voor het akkoord. Volgens het Spaanse nieuwsmedium Infobae noemt OCU de nieuwe tekst op onderdelen zelfs een stap terug, vooral bij het gratis meenemen van een koffer in de cabine.

Wat verandert er aan je handbagage?

Je mag straks gratis één persoonlijk item meenemen, zoals een tas of rugzak tot 40 bij 30 bij 15 centimeter, of een stuk dat onder de stoel voor je past. Luchtvaartmaatschappijen moeten voortaan standaard de tarieven tonen waarin een handbagagekoffer is inbegrepen, al blijven goedkopere tickets zonder koffer mogelijk.

Voor OCU is dit een verslechtering ten opzichte van de huidige situatie. Het recht om gratis met een volledige cabinekoffer aan boord te stappen, verdwijnt namelijk uit de tekst. Ook legt het reglement geen gemeenschappelijke minimumafmetingen vast, waardoor elke maatschappij zijn eigen grenzen blijft bepalen. Wie zeker wil weten wat Ryanair, Vueling of Transavia toestaat, checkt best vooraf de actuele handbagageregels per maatschappij, want de verschillen blijven groot.

Wie krijgt voorrang bij het instappen?

Mensen met een beperking, zwangere vrouwen en reizigers met een kinderwagen krijgen voortaan voorrang bij het instappen. Kinderen tot 14 jaar mogen bovendien gratis naast de begeleidende volwassene zitten, zonder toeslag voor stoelkeuze. OCU noemt dit een van de weinige echte verbeteringen van het reglement. Ryanair liep hier trouwens al op vooruit door gezinnen sinds juni 2026 gratis samen te laten zitten, al beland je dan vaak achterin het toestel.

Wat gebeurt er bij vertraging of annulering?

Bij vertraging heb je recht op drinken na twee uur wachten en op eten vanaf drie uur. Duurt de vertraging zo lang dat je moet overnachten en ligt de oorzaak niet bij jezelf, dan betaalt de maatschappij een hotel voor maximaal drie nachten. Die grens van drie nachten is nieuw en geldt niet voor kwetsbare reizigers.

Hoeveel compensatie krijg je nog?

Bij een annulering of een vertraging van meer dan drie uur blijft de vergoeding tussen de 250 en 600 euro, afhankelijk van de afstand. Maatschappijen mogen dat bedrag met de helft verlagen als ze een alternatief vervoer aanbieden, of als het uiteindelijke oponthoud onder de vier uur blijft, maar dat geldt alleen bij de langere vluchten. OCU hekelt dat deze bedragen al dertien jaar niet zijn aangepast, terwijl de inflatie in de eurozone in diezelfde periode met 34 procent opliep.

Welke kosten mogen luchtvaartmaatschappijen niet meer rekenen?

Het reglement verbiedt drie praktijken die consumentenorganisaties al langer als oneerlijk bestempelden. Een no show-clausule, waarbij de terugreis werd geannuleerd als je de heenreis niet had gebruikt, mag niet meer. Ook het corrigeren van een spelfout in je naam en het printen van een instapkaart na het inchecken worden voortaan gratis.

Wanneer hoef je geen compensatie te krijgen?

Het reglement omschrijft explicieter wanneer een maatschappij niets hoeft uit te keren, bijvoorbeeld bij natuurrampen, oorlogssituaties, extreem weer of stakingen bij luchthavens en grondafhandelaars. Opvallend is dat ook bepaalde stakingen van het eigen personeel als buitengewoon kunnen gelden, als de eisen alleen door de overheid kunnen worden ingewilligd. OCU vindt dat deze uitzondering strikt moet worden uitgelegd, zodat maatschappijen zich niet zomaar aan hun eigen personeelsconflicten kunnen onttrekken.

Voor Nederlanders en Belgen die regelmatig naar Spanje vliegen, verandert er dus weinig aan de dagelijkse praktijk voordat de nieuwe regels in 2027 ingaan. Wie deze zomer nog boekt, doet er goed aan om bij een prijsvechter niet zomaar voor een bagagebundel te kiezen, want die pakt lang niet altijd voordeliger uit dan losse onderdelen. En wie de definitieve versie van het akkoord nog eens wil nalezen, vindt die hier terug.