De Spaanse staat is in 2022 mogelijk een enorm bedrag aan belastinginkomsten misgelopen. Volgens een nieuw rapport van denktank Fedea gaat het om maximaal 51 miljard euro aan inkomsten die niet zijn opgegeven in de aangifte van de inkomstenbelasting. Het gaat daarbij om geld dat wel is verdiend, maar niet is gemeld bij de Belastingdienst.

De onderzoekers hebben gekeken naar het verschil tussen wat mensen officieel opgeven bij de belasting en wat zij volgens economische cijfers werkelijk verdienen. Hiervoor zijn gegevens gebruikt uit de regionale rekeningen van Spanje over de periode van 2003 tot en met 2022. In dat laatste jaar zou ongeveer 112 miljard euro aan inkomsten buiten beeld zijn gebleven.

Dat verschil zorgt voor een grote fiscale kloof. Afhankelijk van de manier van rekenen betekent dit dat de Spaanse schatkist tussen de 21 miljard en 51 miljard euro minder heeft ontvangen dan mogelijk was. In het meest extreme geval komt dit neer op bijna de helft van alle inkomsten uit de personenbelasting.

Omgerekend naar de economie als geheel gaat het om een bedrag tussen de 2 en bijna 4 procent van het Spaanse bruto binnenlands product. Dat maakt duidelijk hoe groot het probleem is en hoeveel geld de overheid misloopt voor zaken zoals zorg, onderwijs en infrastructuur.

De Belastingdienst voert wel controles uit en weet daarmee jaarlijks een deel van het geld alsnog binnen te halen. In 2022 ging het om bijna 10 miljard euro. Zelfs met deze extra opbrengsten blijft het nettoverlies echter groot en kan dit oplopen tot meer dan 41 miljard euro.

Volgens het rapport zitten de grootste problemen bij inkomsten uit zelfstandige activiteiten en vastgoed. Looninkomsten worden meestal beter aangegeven, omdat daar al belasting op wordt ingehouden door werkgevers. Zelfstandigen en verhuurders hebben meer ruimte om inkomsten te verzwijgen.

Fedea benadrukt dat niet alle verschillen automatisch betekenen dat er fraude is gepleegd. Soms spelen ook meetverschillen of belastingontwijking een rol. Toch laat het onderzoek zien dat de fiscale kloof nog altijd groot is, ondanks verbeteringen in de afgelopen twintig jaar.