Een video van een overvolle strook strand aan de Poolse Oostzeekust gaat de hele wereld over. Badgasten bakenen er hun plekje af met stof, touw en plastic banden, alsof het een privéterrein is.

De beelden komen van gebruiker Rafiky, die ze maandag deelde op X. Te zien is een strand vol parawany, de kleurrijke windschermen die Polen al decennia gebruikt tegen de wind vanaf de Oostzee, maar dit keer aangevuld met linten en stokken die duidelijk bedoeld zijn om andere strandgangers op afstand te houden.

Wat begon als een grap over Poolse gewoontes, groeide binnen een dag uit tot een bredere discussie over wie eigenlijk recht heeft op een stuk openbaar strand. Precies dat is de vraag die ook in Spanje elke zomer terugkeert, van Cullera tot de Canarische Eilanden.

Wat is er precies te zien op de video?

Volgens het nieuwsmedium Noticias de Navarra, dat de rel oppikte, laat de video een strand aan de Poolse Oostzeekust zien waar tientallen bezoekers hun handdoeken, tassen en parasols hebben omringd met stof en stokken. Zo ontstaan er kleine, afgebakende kavels op het zand. Niemand kan een deel van een openbaar strand officieel claimen, maar de beelden roepen het beeld op van geïmproviseerde privétuintjes op wat toch echt van iedereen is.

Waarom doen Polen dit eigenlijk?

De parawany zijn geen nieuwigheid. Ze bestaan al jaren en dienen vooral als windscherm, want de Poolse kust staat bekend om harde, aanhoudende wind, ook midden in de zomer. Het probleem zit hem niet in het windscherm zelf, maar in het gebruik ervan om een stuk strand exclusief te reserveren, iets wat nergens wettelijk is toegestaan.

Speelt dit ook in Spanje?

Zeker wel, al ziet het er anders uit. In Spanje grijpen mensen niet naar linten en paaltjes, maar naar de handdoek die vroeg in de ochtend wordt neergelegd om een ligplek te reserveren. Steeds meer Spaanse gemeenten hebben daar inmiddels strengere regels voor bedacht, met boetes tot driehonderd euro voor wie voor negen uur ’s ochtends al een plekje claimt. Ook bij zwembaden speelt hetzelfde probleem: op Tenerife barstte afgelopen zomer nog een heuse handdoekoorlog los toen gasten voor zonsopgang in de rij gingen staan voor de beste ligstoelen.

Wat kost het je als je toch een plekje afbakent?

De boetes lopen in Spanje flink uiteen per gemeente. Cullera hanteert bedragen tot drieduizend euro voor vroege reserveringen, Calpe rekent tweehonderdvijftig euro en Torrox voegt daar nog administratiekosten aan toe. Een compleet overzicht van de strandregels voor 2026 laat zien hoe divers de handhaving inmiddels is geworden.

Is dit alleen een Pools of Spaans probleem?

Nee, het is een breder patroon. In Italië bestaat het al legaal via de bagni, particuliere strandconcessies waarvoor je moet betalen om een ligbed of parasol te gebruiken. Wat in Polen nu spontaan en illegaal gebeurt op het zand, is daar dus formeel geregeld door de overheid zelf.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen die naar Spanje reizen?

Wie deze zomer op een Spaans strand ligt, doet er goed aan de lokale informatieborden te checken voordat de parasol de grond in gaat. Wat in Polen resulteert in een verontwaardigde tweet, kan in Spanje zomaar een boete opleveren. Het gedrag verschilt, de onderliggende ergernis niet: iedereen wil zijn eigen plekje, ook op een strand dat officieel van niemand en dus van iedereen is. Dat sluit ook aan bij wat uit eerder onderzoek blijkt over ergernissen die vakantiegangers onderling ervaren, waarbij drukte en claimgedrag steevast bovenaan het lijstje staan.

Wie liever niet meedoet aan het gevecht om een stukje zand, kan ook uitwijken naar rustige Spaanse kustdorpen zonder de zomerdrukte, waar nog volop ruimte is zonder linten, paaltjes of handdoeken die vanaf zeven uur ’s ochtends een plekje bezet houden.