Spanje steekt 23,1 miljoen euro in het platteland om de leegloop te keren. Het geld gaat naar werk, innovatie en betere voorzieningen in de meest kwetsbare dorpen.

De Spaanse overheid wil de bevolkingskrimp op het platteland aanpakken met een nieuwe geldinjectie. Tijdens de Conferencia Sectorial para el Reto Demográfico (sectorale conferentie voor de demografische uitdaging) keurden de regering en de regio’s unaniem de verdeling goed van 23,1 miljoen euro uit het Fondo de Cohesión y Transformación Territorial (Fonds voor Territoriale Cohesie en Transformatie) voor 2026.

Dat geld gaat naar projecten die werkgelegenheid, innovatie en basisvoorzieningen moeten opleveren in gebieden die kampen met vergrijzing en wegtrekkende inwoners. De verdeling over de Comunidades Autónomas (autonome regio’s) gebeurt op basis van economische en sociale maatstaven en de bevolkingsdichtheid, waarbij de gebieden met de grootste achterstand voorrang krijgen.

Hoeveel geld investeert Spanje in totaal in het platteland?

De nieuwe 23 miljoen komt bovenop een veel grotere inspanning. Volgens het Spaanse nieuwsmedium ECOticias heeft het Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico (ministerie voor Ecologische Transitie en de Demografische Uitdaging) de afgelopen zes jaar al meer dan 200 miljoen euro verdeeld via diverse programma’s. Dat geld ging onder meer naar digitalisering, bio-economie, ondernemerschap en het verbeteren van scholen, doktersposten en winkels.

Het doel is steeds hetzelfde: mensen een reden geven om buiten de grote steden te blijven of er juist naartoe te verhuizen. Dat lijkt langzaam te lukken. Voor het zevende jaar op rij groeit de bevolking weer in kleine dorpen, en ongeveer 40 procent van de gemeenten met minder dan 5.000 inwoners noteert nu een toename.

De dorpsbar, apotheek en Guardia Civil voor het dagelijkse leven op het Spaanse platteland

Waarom blijft de ontvolking zo’n hardnekkig probleem?

Het fenomeen dat de Spanjaarden España vaciada (het lege Spanje) noemen, raakt grote delen van het binnenland. Duizenden gemeenten worstelen met een grijzende bevolking, weinig banen en voorzieningen die stilletjes verdwijnen. Jongeren vertrekken naar de stad voor een studie of carrière, terwijl de ouderen achterblijven.

Het ongenoegen daarover leeft sterk. Eerder dit jaar gingen actiegroepen onder de noemer Revuelta de la España Vaciada de straat op met protesten tegen de verwaarlozing van dunbevolkte regio’s. Hun boodschap: de leegloop is geen natuurverschijnsel, maar het gevolg van politieke keuzes. Niet overal lukt het om het tij te keren. In de provincie Málaga weten bijvoorbeeld slechts negen dorpen aan de bevolkingskrimp te ontsnappen.

Verandert internet het lot van de kleine dorpen?

Een van de grootste pluspunten van de afgelopen jaren is de verbeterde digitale verbinding. Snel internet maakt thuiswerken en nieuwe bedrijvigheid mogelijk op plekken waar dat vroeger ondenkbaar was. De regering wil daarom de minimale internetsnelheid verhogen naar 100 Mbps, juist om het verschil tussen stad en platteland te verkleinen.

Dat trekt ook nieuwe bewoners aan. In acht van de tien kleine gemeenten groeit het inwoneraantal weer, vaak doordat migranten nieuw leven in de dorpen blazen. Voor Nederlanders en Belgen die dromen van een huis in het Spaanse achterland is dat goed nieuws: betere verbindingen en levendiger dorpen maken het binnenland aantrekkelijker, terwijl de huizenprijzen er een stuk vriendelijker liggen dan aan de kust.

Waarom wonen op het Spaanse platteland toch minder aantrekkelijk blijkt dan gedacht

Wat moeten de regio’s met het geld doen?

De gefinancierde projecten moeten een evenwichtige economische, sociale en milieuvriendelijke ontwikkeling bevorderen. Regio’s mogen het geld inzetten voor infrastructuur, ondernemerschap, publieke diensten en nieuwe kansen voor de lokale bevolking.

De structurele ontvolking blijft het Spaanse binnenland intussen achtervolgen. De strijd richt zich op het benutten van lokale troeven en het aantrekken van particuliere investeringen, zodat mensen niet alleen komen, maar ook blijven.