Vanaf 2027 kunnen automobilisten in heel Europa hun rijbewijs en identiteitskaart via een digitale portefeuille op de smartphone tonen. De fysieke documenten blijven gewoon geldig. Maar wat betekent dat als je naar Spanje op vakantie gaat of daar woont?

De Europese Unie werkt aan een gemeenschappelijk systeem voor digitale identiteit dat in alle 27 lidstaten geldt, dus ook in Spanje. Het project heet de EUDI Wallet (European Digital Identity Wallet) en brengt officiële documenten samen op één veilige plek op de telefoon. Het Spaanse nieuwsmedium 20minutos meldt dat de uitrol vanaf 2027 op gang komt.

De afspraken staan in de Europese verordening eIDAS 2.0, die lidstaten verplicht hun burgers vóór eind 2026 minstens één officiële cartera digital (digitale portefeuille) aan te bieden. Het gebruik is vrijwillig. Wie het oude plastic pasje wil blijven gebruiken, mag dat gewoon doen.

Wat kun je straks in de digitale portefeuille bewaren?

De app gaat verder dan een foto van je pasje. Je bewaart er gecertificeerde versies van je documenten in, geverifieerd door de Spaanse overheid (als je in Spanje woont). Naast het carnet de conducir (rijbewijs) en het Documento Nacional de Identidad (DNI, de Spaanse identiteitskaart) gaat het om de tarjeta sanitaria (zorgpas), diploma’s, digitale recepten en allerlei officiële certificaten.

Het idee draait om interoperabiliteit. Een identiteit die in Spanje is afgegeven, werkt straks net zo goed bij een gemeente in Duitsland of een bank in Italië. Voor wie regelmatig de grens over gaat, scheelt dat papierwerk en wachttijd. SpanjeVandaag schreef eerder al uitgebreid over hoe de nieuwe Europese digitale identiteit op je telefoon gaat werken.

Hoe ver is Spanje al?

Spanje loopt voorop in de Europese proefprojecten POTENTIAL en NOBID. Via de app van de Dirección General de Tráfico (DGT, de Spaanse verkeersdienst) dragen bestuurders sinds 2022 al een digitaal rijbewijs mee, geldig bij controles op Spaans grondgebied. Sinds april 2025 bestaat daarnaast de digitale DNI, waarmee Spanjaarden zich sinds kort ook met hun telefoon kunnen identificeren bij bijvoorbeeld een hotelincheck of het ophalen van een pakket.

Die Spaanse versie kent wel een belangrijke beperking: alleen Spaanse staatsburgers kunnen er gebruik van maken. Buitenlanders met een Tarjeta de Identidad de Extranjero (TIE, de groene verblijfskaart) kunnen hun document voorlopig niet digitaal opslaan. De Europese portefeuille moet daar op termijn verandering in brengen.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen?

Een Nederlander of Belg die in Spanje woont, gebruikt straks de portefeuille uit het eigen land voor zaken aan de Costa, en omgekeerd. België voert vanaf 2026 een digitale identiteitskaart en een digitaal rijbewijs in via de MyGov-app, een ontwikkeling die SpanjeVandaag eerder voor Belgen en Nederlanders op een rij zette.

Toch is voorzichtigheid geboden. Een digitale ID-kaart van eigen bodem is niet automatisch geldig bij een Spaanse politiecontrole. Wie in Spanje verblijft, moet nog altijd een origineel, fysiek identiteitsbewijs kunnen tonen. Datzelfde geldt voor het rijbewijs: rijd je buiten je eigen land, neem dan voorlopig het plastic pasje mee.

Komen er nog meer wijzigingen aan?

De digitale portefeuille past in een bredere stroom van Europese verkeersregels. Brussel kondigde eerder al een pakket nieuwe EU-regels voor rijbewijzen aan dat ook in Spanje gaat gelden, met onder meer een ruimere rol voor het digitale rijbewijs bij controles in andere lidstaten.

Critici wijzen op de risico’s. Een telefoon gaat kapot, raakt verloren of wordt gehackt, en niet iedereen voelt zich prettig bij het opslaan van gevoelige documenten op één toestel. De digitale kloof speelt daarbij een rol, vooral op het Spaanse platteland en bij oudere bewoners. Brussel hanteert 2027 als horizon, maar de ervaring met grote Europese digitaliseringsprojecten leert dat zulke planningen nogal eens opschuiven. Of de portefeuille de plastic kaart echt vervangt, hangt af van hoe soepel de techniek en de privacywaarborgen in de praktijk werken.