Elke Nederlander van een bepaalde leeftijd kent de SPAR-supermarkt wel. Het is immers een Nederlands keten. Maar terwijl de SPAR in eigen land een beetje uit het zicht is verdwenen, herleeft de keten in Spanje. SPAR is in Spanje geen nieuwkomer, want de Nederlandse keten is vooral langs de Middellandse-Zeekust en op de Canarische Eilanden al vertegenwoordigd sinds de zestiger jaren van de vorige eeuw. Maar de concurrentie duwde ook de SPAR in Spanje naar acteren: tot nu toe, want de SPAR is terug.

Wie door Spaanse woonwijken loopt in bepaalde regio’s, ziet het bekende rode SPAR-logo steeds vaker terugkeren. Niet alleen in toeristische badplaatsen, maar ook in gewone stadsbuurten waar bewoners laat op de avond nog snel brood, water of fruit halen. Vooral op de Canarische Eilanden, in Catalonië en langs de Middellandse Zeekust blijft SPAR stevig aanwezig als klassieke buurtsuper.

De oorsprong van de keten ligt in Nederland. SPAR ontstond in 1932 toen ondernemer Adriaan van Well een samenwerkingsverband opzette voor zelfstandige kruideniers. De naam kwam voort uit de slogan “Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig”, afgekort tot DESPAR. Vanuit Nederland groeide het concept uit tot een internationale supermarktformule die later ook Spanje bereikte.

Volgens berichtgeving in Directo al Paladar arriveerde SPAR in de jaren zestig in Spanje en werd de keten snel een van de grootste supermarktmerken van het land. Op het hoogtepunt behoorde ongeveer de helft van de Spaanse zelfbedieningswinkels tot het netwerk. Daarna verloor SPAR terrein door de opkomst van hypermarkten en prijsvechters zoals Mercadona en Lidl. Veel winkels verdwenen uit het straatbeeld.

Toch bleef de keten in sommige regio’s verrassend sterk overeind. Vooral in Catalonië bleef SPAR zichtbaar dankzij lokale supermarktgroepen die het franchiseconcept bleven gebruiken. Daar verschenen naast kleinere SPAR-winkels ook grotere formules zoals EUROSPAR, Spar-Express in tankstations en de Spar-City. EUROSPAR richt zich vooral op middelgrote supermarkten met een uitgebreider assortiment, terwijl de kleinere buurtsupers vooral bedoeld zijn voor dagelijkse aankopen in woonwijken en dorpen.

Dat model blijkt vandaag opnieuw succesvol. SPAR telt inmiddels 1.437 winkels in Spanje en behaalde vorig jaar een omzet van meer dan twee miljard euro. In Nederland zijn volgens de eigen website 460 winkels. De keten zet sterk in op compacte winkels midden in woonwijken, toeristische gebieden en kleinere gemeenten waar grote hypermarkten minder praktisch zijn.

Dat sluit perfect aan bij het Spaanse dagelijkse leven. Veel Spanjaarden doen nog steeds kleine boodschappen per dag in plaats van één grote wekelijkse aankoop. Rond acht of negen uur ’s avonds lopen bewoners nog even naar de supermarkt op de hoek voor vers brood, gekoelde drankjes of iets voor het avondeten. Juist daar heeft SPAR zijn kracht hervonden.

Op eilanden zoals Tenerife en Gran Canaria is dat effect nog sterker zichtbaar. Daar combineert SPAR toerisme met buurtvoorzieningen voor lokale bewoners. Kleine winkels met ruime openingstijden blijken aantrekkelijker dan enorme supermarkten buiten de stad.

Eerlijk is eerlijk: ook ikzelf loop in Cambrils aan de Costa Dorada weleens de lokale SPAR binnen om snel even boodschappen te doen en langere rijen bij de Mercadona te ontwijken. Ik sta er toch elke keer versteld van dat de SPAR veel hoogwaardige producten op een relatief kleine ruimte in de verkoop heeft. En jij, koop jij wel eens bij de SPAR in Spanje?