Een koufront brengt dinsdag en woensdag hevige regen, onweer en een temperatuurdaling tot 10 graden in Spanje. Vooral Galicië en het Middellandse Zeegebied krijgen de eerste herfstklap van het jaar.

Vanaf dinsdag 8 september trekt een Atlantisch front het Spaanse vasteland binnen, met Galicië als eerste slachtoffer. Terwijl daar de temperatuur al met meer dan 6 graden zakt, houdt de hitte in het oosten en zuiden van het land nog stevig stand. Pas woensdag verspreidt de onstuimigheid zich verder over het land, met zwaar weer in Catalonië en op de Balearen.

De omslag komt niet uit de lucht vallen. Spanje beleefde de afgelopen dagen extreem hoge temperaturen, met waarden boven de 35 graden in grote delen van het land en pieken tot 38 en zelfs 39 graden in het binnenland van Valencia, Andalusië en op Gran Canaria. Wanneer zo’n periode officieel als ola de calor (hittegolf) telt, en hoe dat verschilt van de manier waarop het KNMI en het KMI dat in Nederland en België bepalen, leggen we elders uitgebreid uit. Ook de nachten blijven tropisch, met minima die in het zuiden en het noordoosten niet onder de 20 graden zakken.

Het nieuwsmedium Aragón Digital meldt dat de Aemet (de Spaanse staatsweerdienst) dinsdag daarom in tien regio’s een waarschuwing heeft afgekondigd. Andalusië, Aragón, de Balearen, de Canarische Eilanden, Castilië-La Mancha, Catalonië en de Regio Murcia krijgen code geel vanwege de hitte, terwijl in de Valencia-regio zelfs code oranje geldt. Galicië en Asturië krijgen juist code geel voor stortregens.

Wat verandert er precies aan het weer?

Een vaguada (een uitgestrekt lagedrukgebied op hoogte) duwt koelere, vochtige lucht vanaf de Atlantische Oceaan het land in. Die lucht botst met de warme, droge massa die Spanje al weken vasthoudt, en dat zorgt voor instabiliteit. Wie de Spaanse weerterminologie zoals vaguada, DANA en calima nog niet helemaal beheerst, vindt een handig overzicht van de belangrijkste weerfenomenen op onze weerpagina.

Hoe warm blijft het dinsdag in het oosten en zuiden?

Terwijl het noordwesten al kopje-onder gaat, zindert het elders nog na. In het binnenland van de Valencia-regio en Andalusië lopen de maxima dinsdag op tot 36 à 38 graden, met lokaal nog hogere waarden. Ook in de regio Murcia, op de Balearen en in Catalonië blijft de hitte drukkend, met warme, tropische nachten die het lastig maken goed te slapen.

Hoe is de situatie op de Canarische Eilanden?

Ook op de Canarische Eilanden houdt de hitte dinsdag onverminderd aan. Vooral op Gran Canaria klimt het kwik tot 36 graden of meer, met code oranje vanwege het risico op extreme hitte. Daar komt bovendien calima bij, fijn woestijnstof dat vanuit de Sahara overwaait en de lucht troebel maakt. Het lagedrukgebied dat verderop het vasteland op zijn kop zet, laat de eilanden vooralsnog links liggen: wie er op vakantie is, hoeft voorlopig geen regen te verwachten.

Wat gebeurt er woensdag in Catalonië, Valencia, Murcia en Andalusië?

Woensdag draait het beeld om. Tussen Catalonië en de Balearen kan zich boven een ongewoon warme Middellandse Zee een stormcelsysteem ontwikkelen, met kans op grote hagel, zware windstoten en zelfs windhozen boven zee. Mallorca en Menorca krijgen in de loop van de middag te maken met deze instabiliteit, terwijl ook het noorden van Catalonië rekening moet houden met fikse buien. Dat de zee zo’n grote rol speelt, is geen toeval: meteorologen wezen recent al op het verband tussen een opgewarmde Middellandse Zee en heftiger najaarsonweer in juist deze regio’s. In de Valencia-regio, Murcia en het oosten van Andalusië blijft het woensdag nog een tijd warm en drukkend, voordat ook daar de eerste barstjes in de hitte verschijnen.

Hoe koud wordt het na de storm?

Na het front keert vanaf donderdag alweer hogedruk terug, maar dan met een merkbaar frisser tintje. In het binnenland kunnen de ochtendtemperaturen flink zakken: in steden als Ávila en Teruel wordt zelfs minder dan 5 graden verwacht. Aan de Middellandse Zee, op de Balearen en in Andalusië blijft het relatief zacht, met minima die boven de 20 graden kunnen blijven hangen.

Voor het weekend trekt het kwik alweer omhoog en keert het rustige, warme zomerweer terug. De astronomische zomer duurt in Spanje nog tot eind september, en dit soort korte koude tussenstops komt vaker voor rond deze tijd van het jaar.

Wie in Spanje woont of er binnenkort naartoe reist, houdt de regionale waarschuwingen best in de gaten. Op de Balearen en in Catalonië kan een strandwandeling woensdagmiddag beter wachten, terwijl wie op de Canarische Eilanden, in Murcia, Valencia of Andalusië verblijft nog even van de laatste zomerse dagen kan genieten.