Elke week nemen Pascal uit Nederland en Emma uit Spanje de lezers mee op hun avonturen als aankoopmakelaars en consultants van NoordSpanje in Noordwest-Spanje. In tegenstelling tot de meeste makelaars die zich richten op de populaire gebieden aan de Middellandse Zee, hebben Pascal en Emma van Noordspanje gekozen voor Asturië en León, plekken die voor veel Nederlanders en Belgen nog onbekend zijn.

Onlangs had ik weer een interessante discussie met een verkopende makelaar over een onderwerp dat in Nederland en België nauwelijks discussie oproept, maar in Spanje nog regelmatig voor gefronste wenkbrauwen zorgt: de voorschouw vlak voor de overdracht. Volgens hem was het complete onzin. Het kostte alleen maar tijd, zorgde voor extra logistiek en iedereen moest vervolgens ook nog naar de notaris rijden, die in dit geval bijna een uur verderop zat. Waarom moeilijk doen als de koper de woning toch al meerdere keren had gezien?

Ik moest glimlachen, want precies die redenering hoor ik vaker. In Spanje leeft nog steeds sterk het idee dat een woning wordt gekocht zoals deze erbij staat en dat de koper voldoende gelegenheid heeft gehad om alles te bekijken. Zodra de akte wordt getekend bij de notaris, gaat de eigendom over en daarmee ook een groot deel van de verantwoordelijkheid.

Deze manier van denken verandert bijzonder langzaam. Met veel moeite de afgelopen jaren is bijvoorbeeld de technische keuring van woningen van tevoren steeds normaler geworden. Toen ik jaren geleden begon met het begeleiden van Nederlandse kopers in Asturië en León, werd een bouwkundige inspectie door veel verkopers bijna als een belediging ervaren. Alsof de koper twijfelde aan hun eerlijkheid of aan de kwaliteit van hun woning. Tegenwoordig zie je dat steeds meer partijen begrijpen dat een technische inspectie simpelweg onderdeel is van een professionele aankoopprocedure.

Bij de voorschouw lijkt die ontwikkeling nog niet helemaal te zijn doorgedrongen. Terwijl het principe eigenlijk hetzelfde is. Niemand suggereert dat de verkoper iets verkeerd heeft gedaan. Niemand beschuldigt iemand van kwade bedoelingen. Een voorschouw is simpelweg een laatste controle om vast te stellen dat de woning zich nog in dezelfde staat bevindt als toen de koopovereenkomst werd gesloten.

Vooral in Noord-Spanje is dat geen overbodige luxe. Veel woningen staan gedeeltelijk leeg of worden slechts sporadisch gebruikt. Tussen het tekenen van het koopcontract en de uiteindelijke overdracht kunnen soms maanden zitten. In die periode kan er van alles gebeuren. Een storm kan schade veroorzaken. Een waterleiding kan springen. Een lekkage kan ontstaan. Een boiler kan ermee stoppen. Het zijn geen dramatische scenario’s, maar wel zaken die je liever ontdekt voordat je bij de notaris zit dan erna.

De kern van de discussie was dat de woning waar het om ging niet in een stad lag, maar in een afgelegen dorp. De notaris bevond zich ongeveer een uur rijden verderop. Juist in zulke situaties vind ik een voorschouw belangrijk. Wanneer je eerst naar de notaris rijdt, tekent en vervolgens pas naar de woning gaat, ben je juridisch al eigenaar op het moment dat je eventuele problemen ontdekt. Dan verandert een eenvoudige controle ineens in een ingewikkelde discussie achteraf.

Wat mij opvalt, is dat veel van deze weerstand voortkomt uit traditie. In Spanje is het simpelweg nooit gebruikelijk geweest. En wat niet gebruikelijk is, wordt al snel gezien als onnodig. Dat zagen we eerder bij technische keuringen. Dat zien we nu bij voorschouwen. Toch leert de praktijk dat veel zaken die vroeger als overbodig werden beschouwd uiteindelijk gewoon onderdeel worden van een professionelere vastgoedmarkt.

Daar komt nog iets anders bij. De koper van vandaag is niet dezelfde koper als twintig jaar geleden. Buitenlandse kopers zijn beter geïnformeerd, doen meer onderzoek en verwachten een aankoopproces dat aansluit bij wat zij in hun eigen land gewend zijn. Dat betekent niet dat Spanje Nederland of België moet worden. Maar het betekent wel dat bepaalde verwachtingen steeds vaker onderdeel worden van internationale vastgoedtransacties.

Natuurlijk hoeft niet iedere overdracht exact volgens Nederlandse of Belgische gewoonten te verlopen. Spanje heeft zijn eigen juridische systeem, zijn eigen cultuur en zijn eigen manier van zakendoen. Dat maakt wonen en werken hier juist interessant. Maar sommige gebruiken bestaan niet omdat ze modieus zijn, maar omdat ze praktisch nut hebben bewezen.

Daarom denk ik dat de voorschouw dezelfde weg zal volgen als de technische keuring. Vandaag vinden sommige makelaars het nog een vreemd verzoek. Morgen wordt het misschien gezien als iets typisch voor buitenlandse kopers. En over enkele jaren vragen partijen zich mogelijk af waarom men ooit discussieerde over iets dat zoveel duidelijkheid kan bieden.

Volgende keer meer! ¡Hasta la próxima!

Pascal en Emma zijn gepassioneerde aankoopmakelaars en consultants in het onvergetelijke Noord-Spanje, een verborgen parel voor veel Nederlanders en Belgen. Met hun bedrijf noordspanje.nl willen ze dromers en avonturiers begeleiden in hun zoektocht naar het echte Spanje, en hen helpen bij het realiseren van hun droomwoning, waar ze samen nieuwe herinneringen kunnen creëren.