Spanje heeft tegen het nieuwe Europese akkoord over passagiersrechten gestemd. Volgens de regering in Madrid schiet de hervorming tekort, vooral op het punt van gratis handbagage in de cabine.

Het Spaanse Ministerio de Consumo (Ministerie van Consumentenzaken) keurt het politieke akkoord af dat onderhandelaars van de Raad en het Europees Parlement deze week sloten over de rechten van vliegtuigpassagiers. Het ministerie onder leiding van Pablo Bustinduy noemt de tekst te weinig ambitieus en stemde daarom tegen. Toch kreeg de hervorming groen licht, want een meerderheid van de lidstaten steunde het voorstel.

Naast Spanje stemde ook Letland tegen, terwijl Finland en Oostenrijk zich van stemming onthielden. Maandagmiddag legt het bemiddelingscomité van het Europees Parlement de tekst opnieuw ter stemming voor, met de mogelijkheid om het akkoord alsnog te blokkeren. Verschillende bronnen in Brussel achten dat onwaarschijnlijk, omdat beide instellingen het document samen opstelden.

Waarom stemt Spanje tegen de hervorming?

Voor Spanje draait de kritiek vooral om de handbagage. Het land vindt al jaren dat reizigers gratis een handbagagekoffer mee de cabine in moeten kunnen nemen, een standpunt dat meerdere Spaanse rechters en het Tribunal de Justicia de la UE (EU-Hof van Justitie) eerder bevestigden. Op basis daarvan beboette Madrid vijf prijsvechters, al verdedigen de luchtvaartmaatschappijen die extra kosten als volkomen legaal. De spanning liep verder op toen de Europese Commissie zich keerde tegen de boetes die Spanje oplegde.

Het nieuwe akkoord laat passagiers gratis één tas meenemen die onder de stoel past, maar legt het recht op een extra handbagagekoffer in de cabine niet vast. In ruil daarvoor moeten maatschappijen de prijs van zo’n cabinekoffer voortaan standaard in het tarief tonen, zodat reizigers die zonder koffer reizen een korting krijgen. Het Spaanse nieuwsmedium Demócrata meldt dat Consumo ook hekelt dat de vergoedingen al twintig jaar niet zijn aangepast.

Hoeveel compensatie krijg je bij vertraging?

De hervorming houdt de drempels voor compensatie overeind die de lidstaten juist wilden verlagen. Vanaf drie uur vertraging behoud je het recht op een vergoeding. Die bedraagt 250 euro voor vluchten tot 1.500 kilometer, 400 euro voor vluchten binnen de EU of tussen 1.500 en 3.500 kilometer, en 600 euro voor langere routes. De regels gelden twaalf maanden nadat de wetgeving definitief is.

Dit punt verklaart deels waarom de hervorming alsnog steun kreeg. De EU-transportministers keurden eerder al een soepeler regime goed dat handbagagekosten toestaat, ondanks Spaans verzet. Het Europees Parlement pleitte juist voor gratis handbagage voor alle reizigers. Het uiteindelijke akkoord ligt daar ergens tussenin.

Wat verandert er nog meer voor reizigers?

Gezinnen profiteren van een aantal nieuwe garanties. Maatschappijen mogen geen toeslag meer rekenen om kinderen naast hun ouders te laten zitten. Reis je met een kinderwagen, dan lever je die voortaan af bij de gate en krijg je die op dezelfde plek terug. Wie een tegoedbon accepteert in plaats van geld, krijgt een bon zonder vervaldatum of lastige voorwaarden.

Ook de administratie wordt eerlijker. Toeslagen voor een naamswijziging of een spelfout verdwijnen, en maatschappijen moeten je per e-mail informeren over je rechten bij vertraging of annulering. Mensen met beperkte mobiliteit die hun vlucht missen doordat ze geen hulp kregen om de gate te bereiken, kunnen voortaan een specifieke vergoeding claimen.

Wat betekent dit voor Nederlandse en Belgische reizigers?

Wie vanuit Nederland of België naar Spanje vliegt, merkt het verschil vooral bij het inpakken. De gratis cabinekoffer komt er voorlopig niet, dus blijft het verstandig om vooraf de handbagageregels per maatschappij te checken. Reizigers die toch een ruimere koffer willen meenemen, betalen bij veel prijsvechters nog steeds bij. Tegelijk versterkt het akkoord je positie bij vertragingen en annuleringen, met heldere bedragen en verplichte informatie van de luchtvaartmaatschappij.