Teresa Fernández Casado uit León is met 112 jaar de oudste levende persoon van Spanje. Eind juli wordt ze 113, en haar dagelijkse glas wijn blijft het meest besproken detail.

Teresa woont in Zambroncinos del Páramo, een gehucht in de gemeente Zotes del Páramo in de provincie León. Daar werd ze op 29 juli 1913 geboren, en daar woont ze nog altijd, in hetzelfde huis. De internationale organisatie LongeviQuest bevestigde onlangs haar leeftijd en riep haar uit tot de oudste levende inwoner van het land. Die titel ging met terugwerkende kracht in op 11 november, de dag waarop Angelina Torres Vallbona overleed, tot dan toe de andere koploper.

Met haar 112 jaar staat Teresa niet alleen bovenaan in Spanje. Ze hoort ook bij de tien oudste mensen van Europa en bezet wereldwijd de vijftigste plaats. Eind juli viert ze haar 113e verjaardag, en daarmee is ze een van de bekendste gezichten van een land dat inmiddels meer dan 16.000 honderdjarigen telt.

Wie is Teresa Fernández Casado?

Het verhaal van Teresa dook deze week op in de Spaanse krant El Español. Ze kreeg negen kinderen, van wie er zes nog leven. Twee zonen zijn 92 en 93 jaar oud. Haar zoon Ángel (93) heeft zelfs zijn eigen record: hij is de oudste Spanjaard die zijn moeder nog in leven heeft. Verder telt de familie elf kleinkinderen, negen achterkleinkinderen en twee betachterkleinkinderen.

Haar kinderen omschrijven haar als een echte dorpsvrouw, geliefd bij iedereen. Decennialang was ze in haar dorp een soort levend archief, de persoon die je raadpleegde als je een datum of een vergeten detail wilde nakijken.

Wat is het geheim van haar lange leven?

Veel medicijnen gebruikt Teresa niet. Toen ze twee jaar geleden in het ziekenhuis belandde, vonden de artsen zelfs geen medisch dossier. Ze eet met smaak en slaapt naar eigen zeggen uitstekend.

Eén gewoonte springt eruit. Bij elke maaltijd drinkt Teresa een glas wijn, en op feestdagen klinkt ze met een chupito de hierbas (kruidenlikeur) samen met haar familie. Dat kleine ritueel houdt ze al haar hele leven vast. We schreven eerder over haar dagelijkse glas wijn, en het blijft het detail waar iedereen over praat.

Houdt wijn je echt jong?

Het verband tussen wijn en een lang leven is niet nieuw. Journalist Dan Buettner reisde de wereld rond langs de zogeheten zonas azules (blauwe zones), de gebieden met de meeste honderdjarigen, en zag dat veel bewoners dagelijks een glas rode wijn drinken. Rode wijn zit vol polyfenolen en resveratrol, stoffen die als antioxidant werken en ontstekingen kunnen remmen. Onderzoek wijst op een mogelijk gunstig effect op het hart en de bloedvaten, met meer goed HDL-cholesterol en minder slecht LDL.

Toch ligt het genuanceerder. Eén glas wijn maakt niemand ouder, en te veel alcohol schaadt de gezondheid. Een volledig veilige hoeveelheid bestaat niet. Artsen houden het op maximaal één glas per dag voor vrouwen en twee voor mannen, terwijl mensen met bepaalde aandoeningen het beter helemaal kunnen laten staan.

Wat betekent dit voor Spanje?

Teresa past in een breder beeld. Spanje hoort al jaren tot de landen met de hoogste levensverwachting, die voor het eerst boven de 84 jaar uitkwam. Vrouwen leven gemiddeld langer dan mannen, ruim boven de 86 jaar.

Waar je woont, maakt verschil. De levensverwachting verschilt sterk per provincie, en juist het noordwesten, met regio’s als Castilië en León waar Teresa vandaan komt, scoort traditioneel hoog. Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen of er hun pensioen doorbrengen, is dat geen detail, want de regio bepaalt mede de toegang tot zorg en de kwaliteit van de oude dag.

Ironisch genoeg drinken steeds minder Spanjaarden nog wijn. De wijnconsumptie zakte vorig jaar naar een historisch laag niveau, vooral onder jongeren. Teresa houdt zich daar niet mee bezig. Zij schenkt gewoon haar glaasje in, net als altijd.