De Spaanse regering trekt 719 miljoen euro uit voor een gigafabriek voor kunstmatige intelligentie in Tarragona en Madrid. Het project maakt kans op miljarden aan Europese steun.

De Spaanse Consejo de Ministros (ministerraad) keurde dinsdag een investering van 719 miljoen euro goed voor de bouw van een geavanceerde gigafactoría (gigafabriek) voor kunstmatige intelligentie. Het geld komt van het Ministerio para la Transformación Digital (ministerie voor Digitale Transformatie) en gaat naar een publiek-privaat samenwerkingsverband dat de installatie ontwikkelt en beheert.

Het gaat om een enorme supercomputerinfrastructuur met meerdere datacenters en honderdduizenden geavanceerde chips. Die rekenkracht moet de meest complexe AI-modellen op industriële schaal trainen en draaien. Spanje kiest voor een opzet met twee locaties: Móra la Nova in de provincie Tarragona en San Fernando de Henares vlak bij Madrid. Tijdens dezelfde vergadering ging de ministerraad ook akkoord met de oprichting van de sociedad mercantil (handelsvennootschap) die het project officieel kan indienen bij Brussel.

Waarom investeert Spanje juist nu zoveel in AI?

De inzet is duidelijk: Europa wil minder afhankelijk worden van Amerikaanse en Aziatische techgiganten. De Europese Unie legt via het programma InvestAI 20 miljard euro op tafel, bedoeld voor drie tot vijf gigafabrieken verspreid over het continent. Spanje wil er daar één van binnenhalen. De Spaanse nieuwszender RTVE meldt dat de regering met deze nieuwe investering wil laten zien dat het land het serieus meent.

De concurrentie is stevig. De Spaanse kandidatuur neemt het op tegen meer dan 75 andere projecten uit heel Europa. De Europese Commissie publiceert naar verwachting in juli de officiële aanbesteding, waarna de strijd om de fondsen pas echt losbarst. Spanje bouwt intussen voort op een reputatie die het de afgelopen jaren opbouwde, onder meer met het Barcelona Supercomputing Center en zijn MareNostrum-machines.

Het is niet de eerste keer dat het land flink investeert in deze sector. Eerder kreeg Galicië groen licht voor een tweede Spaanse fabriek voor kunstmatige intelligentie, naast het bestaande centrum in Barcelona. De regering ziet AI ook als een middel om bestuur te verbeteren en wil de technologie zelfs inzetten tegen corruptie bij overheidsaanbestedingen.

Wat betekent een gigafabriek precies?

Een gewone AI-fabriek richt zich vooral op onderzoek en het testen van toepassingen. Een gigafabriek gaat een paar maten groter. Denk aan duizenden gekoppelde servers, gigantische datacenters en een stroomverbruik dat met dat van een kleine stad te vergelijken valt. Die schaal is nodig om de zwaarste taalmodellen en rekentaken aan te kunnen.

Voor de regio rond Tarragona, een gebied dat veel Nederlanders en Belgen kennen van de stranden aan de Costa Dorada, kan zo’n project banen en investeringen opleveren. De provincie heeft met haar chemische clusters al een sterke industriële basis, en een AI-knooppunt past in die lijn.

Hoe ver staat Spanje met kunstmatige intelligentie?

Spanjaarden omarmen de technologie sneller dan de meeste Europeanen. Uit onderzoek blijkt dat Spanjaarden veel vertrouwen hebben in AI en het vaker gebruiken op het werk en thuis. Toch lopen niet alle groepen even hard mee. Vooral ouderen die AI raadplegen, doen dat nog mondjesmaat en dan meestal voor gezondheidsvragen.

De komende maanden bepalen of Spanje de Europese miljoenen daadwerkelijk naar zich toetrekt. Pas na de publicatie van de aanbesteding in juli weet Madrid of de dubbele kandidatuur van Tarragona en Madrid genoeg indruk maakt op Brussel. Tot die tijd blijft de regering stappen zetten om haar positie te versterken.