In 2025 kregen 565 mensen in Spanje hulp bij het sterven, oftewel één op de 750 overlijdens. Vijf jaar na de euthanasiewet blijven de cijfers laag vergeleken met Nederland.

Op 17 juni 2026 presenteerde het Spaanse Ministerio de Sanidad (ministerie van Volksgezondheid) de voorlopige cijfers over 2025. Minister Mónica García sloot in Madrid een congres af dat stilstond bij vijf jaar euthanasiewetgeving in Spanje. De wet trad in 2021 in werking en gaf Spanjaarden voor het eerst het recht om onder strikte voorwaarden om hulp bij sterven te vragen.

De 565 uitgevoerde gevallen vertegenwoordigen 0,13 procent van alle sterfgevallen in het land. Sinds de invoering van de wet maakten in totaal 1.668 mensen van dit recht gebruik. Het aantal aanvragen blijft groeien: van de 3.716 verzoeken die ooit zijn ingediend, kwamen er 1.284 alleen al in 2025 binnen.

Waarom verschillen de cijfers zo sterk per regio?

De spreiding over Spanje vertoont opvallende verschillen. Catalonië noteerde in 2025 de hoogste aanvraagratio met 6,14 per 100.000 inwoners, ruim boven het landelijke gemiddelde van 2,61. Daarna volgden Navarra met 5,41 en Baskenland met 5,13. Ook La Rioja, de Balearen, Cantabrië, Asturië en de Canarische Eilanden zaten boven het gemiddelde.

Catalonië trekt al jaren de meeste aandacht in het euthanasiedebat. Vorig jaar bleek al dat het aantal aanvragen daar sterk toenam, terwijl minder dan de helft van alle verzoeken landelijk werd goedgekeurd. De regio kreeg ook landelijke bekendheid door de zaak van de jonge Noelia, die jarenlang moest vechten voor haar recht om te sterven.

Welke ziektes liggen aan de aanvragen ten grondslag?

Hier toont het rapport een interessant verschil. Bij de oorspronkelijke verzoeken voeren kankerpatiënten de lijst aan met 37 procent. Toch zijn neurologische aandoeningen de belangrijkste oorzaak bij de daadwerkelijk uitgevoerde gevallen, met 46 procent van het totaal.

Die verhouding draait dus om gedurende het proces. Van de 1.284 aanvragen ging 31 procent over neurologische aandoeningen, minder dan de oncologische. Bij de mensen die de procedure uiteindelijk ondergingen, stegen de neurologische ziektes naar 46 procent, terwijl kanker rond de 30 procent uitkwam.

Hoe lopen de procedures af?

In 2025 werden 1.187 trajecten afgerond. Daarvan eindigden 565 met de uitvoering van de procedure, oftewel 47,7 procent. In 374 gevallen (31,5 procent) overleed de aanvrager voordat het traject klaar was, vaak nog voor de toetsing door de Comisión de Garantía y Evaluación (commissie voor garantie en evaluatie). Verder kregen 157 verzoeken een afwijzing en trokken 91 mensen hun aanvraag zelf in.

Hoe verhoudt Spanje zich tot Nederland en België?

Voor Nederlandse en Belgische lezers is dit het meest sprekende deel. Spanje blijft ver achter bij landen met vergelijkbare wetgeving. Waar het Spaanse sterftecijfer door euthanasie op 0,13 procent ligt, bedraagt dat in Nederland 5,96 procent, in Canada 5,10 procent en in België 4 procent.

Dat verschil zie je ook in absolute aantallen terug. Tegenover de 565 Spaanse gevallen in 2025 stonden 16.499 in Canada en 10.341 in Nederland. Canada, met een vergelijkbare bevolkingsomvang als Spanje, voert dus vele malen meer euthanasieën uit.

Het lagere aantal zegt niet alles over de toegankelijkheid. Lange wachttijden spelen een rol, net als elders in de Spaanse zorg. Eerder bleek dat tienduizenden mensen overleden terwijl ze wachtten op zorg via de Ley de Dependencia (Wet op de afhankelijkheid). Diezelfde druk op het systeem voedt het dalende vertrouwen van Spanjaarden in de openbare gezondheidszorg.

De zaak van Noelia liet pijnlijk zien hoe stroef het kan lopen. De Spaanse Hoge Raad bevestigde haar recht op euthanasie ondanks het verzet van haar vader, maar de procedure sleepte zich jaren voort. Voor wie in Spanje woont en zelf nadenkt over het levenseinde, blijft de praktijk vaak weerbarstiger dan de wet belooft.