Hoge bomen moeten in Spanje minstens twee meter van de erfgrens staan, struiken en lage bomen 50 centimeter. Wie zich daar niet aan houdt, riskeert vanaf juni een snoeiplicht, een schadeclaim of een gemeentelijke boete.

Juni betekent in Spanje warmer weer, bloei en flinke groei. Precies in deze periode lopen tuinen, patio’s en fincas (landerijen) snel vol, en daarmee groeien ook de wrijvingen tussen buren. Het Spaanse zakenmedium elEconomista wijst eigenaren erop dat de regels over beplanting nabij de erfgrens juist nu scherp in de gaten worden gehouden.

Wie heeft hiermee te maken? Iedereen met een woning, tuin of stuk grond dat grenst aan dat van een ander. De regels staan in de Código Civil (het Burgerlijk Wetboek), goedgekeurd bij Koninklijk Besluit van 24 juli 1889, en gelden in heel Spanje. Daarbovenop kan elke Ayuntamiento (gemeente) eigen verordeningen hebben met afwijkende afstanden en eigen sancties.

Welke afstanden schrijft de wet voor?

De kern staat in artikel 591 van de Código Civil. Hoge bomen mag je niet dichter dan twee meter van de scheidslijn met het buurperceel planten. Voor struiken en lage bomen geldt een minimum van 50 centimeter. Bestaat er een gemeentelijke verordening of een lokaal gebruik, dan gaat die voor op de algemene regel.

De wet geeft geen vaste lijst van wat een “hoge” of een “lage” boom is. In de praktijk telt vooral de soort, de gebruikelijke ontwikkeling en de uiteindelijke omvang. Een boom met een brede kroon of veel hoogte valt al snel in de categorie hoog, met de strengere afstand van twee meter tot gevolg.

Wat als takken of wortels het buurperceel binnendringen?

Ook bij keurig geplante beplanting kan groei voor problemen zorgen. Hangen takken over de erfgrens, dan heeft de buur het recht te eisen dat die worden teruggesnoeid tot aan de grens. Bij wortels gaat het verder: dringen die het naburige perceel binnen, dan mag de buur ze zelf afsnijden, mits dat binnen zijn eigen grond gebeurt.

Voor Nederlanders en Belgen klinkt dit vertrouwd. De afstanden van twee meter en 50 centimeter komen vrijwel overeen met het burenrecht in eigen land. Toch loont het om in Spanje extra op te letten, want de handhaving en de sancties verschillen sterk per gemeente.

Geldt er een verjaringstermijn?

Ja. Staat een boom al twintig jaar te dicht op de erfgrens zonder dat de buur ooit bezwaar maakte, dan kan die niet meer eisen dat de boom wordt gerooid. Het tijdsverloop maakt de situatie juridisch onaantastbaar. Het recht om overhangende takken of doorschietende wortels te laten verwijderen, blijft daarbij wél bestaan.

Een aparte categorie vormen bomen die als mojones (grenspalen) dienen, oude exemplaren die historisch de scheiding tussen twee percelen markeren. Die mag men alleen in onderling overleg verwijderen.

Hoe hoog zijn de boetes nu echt?

Hier zit de nuance. De Código Civil zelf benoemt geen administratieve boetes. Wat de wet wél regelt, zijn de civielrechtelijke gevolgen: een gedupeerde buur kan via de rechter snoei, verwijdering of een schadevergoeding afdwingen.

De echte boetes komen van de gemeenten. Hun verordeningen bepalen de bedragen, en die lopen uiteen. In Soto del Real bij Madrid kan een overtreding bijvoorbeeld oplopen tot 500 euro. Wie een tuin of finca in Spanje bezit, doet er daarom goed aan eerst de lokale regels bij de ayuntamiento na te vragen voordat de snoeischaar of zaag tevoorschijn komt.

Naast burenruzie speelt in veel regio’s ook brandveiligheid mee. Droge, dichte begroeiing rond een woning vergroot het risico op natuurbranden, en gemeenten controleren daar in de zomermaanden streng op. Houd er bovendien rekening mee dat het verbranden van snoeiafval in de droge maanden vaak verboden is, een onderwerp waarover eerder uitvoerige regels per regio zijn vastgelegd.

Hoe voorkom je problemen met je buren?

De simpelste route is overleg. Net als bij klachten over een barbecue in eigen tuin of bij discussies over geluidsoverlast lost een gesprek vooraf de meeste spanningen op. Meet de afstand van je beplanting tot de erfgrens, snoei overhangende takken tijdig terug en informeer naar de geldende gemeentelijke verordening.

Wie in een woongemeenschap woont, krijgt soms ook met regels van de comunidad de propietarios (vereniging van eigenaren) te maken. Dat Spaanse gemeenten sowieso steeds strenger handhaven, blijkt uit andere voorbeelden, van boetes voor een stoeltje op de stoep in Barcelona tot oplopende sancties op de stranden. Een halfuurtje meten en navragen in het voorjaar bespaart een hoop gedoe als de zomer eenmaal losbarst.