Het percentage Spaanse jongeren dat niet studeert én niet werkt, daalde naar een historisch laagterecord van 11,5 procent, het laagste niveau sinds 2002. Tegelijk groeit een nieuwe generatie: de sisis, jongeren die wél studeren én werken — niet uit ambitie, maar uit pure noodzaak.

Spaanse media berichtten deze week over een opvallende verschuiving op de Spaanse arbeidsmarkt voor jongeren. In 2013, op het dieptepunt van de economische crisis na het knappen van de vastgoedzeepbel, was 22,5 procent van de jongeren tussen 15 en 29 jaar een zogenaamde nini (van ni estudia, ni trabaja, noch studeert, noch werkt). Dat zijn jongeren die buiten school en arbeidsmarkt vallen. Dertien jaar later is dat cijfer gehalveerd. De daling is deels te verklaren door de forse terugval van de jeugdwerkloosheid, van zo’n 50 procent naar 24 procent nu, én door het sterk gedaalde aantal vroegtijdige schoolverlaters: van 32 procent naar bijna 13 procent.

Daarmee nadert Spanje het Europese gemiddelde van 11 procent, iets wat lang ondenkbaar leek. Ter vergelijking: Roemenië heeft de hoogste nini-score in de EU met 19,2 procent, gevolgd door Bulgarije (13,8%), Griekenland (13,6%) en Italië (13,3%). Eerder schreven we al over hoe Spanje recordaantallen werkenden bereikte terwijl de jeugdwerkloosheid daalde.

Wie zijn de ninis en waarom verdwijnen ze?

De term nini heeft in Spanje altijd een wat beladen klank gehad. Het etiket suggereerde luiheid, maar de werkelijkheid is genuanceerder. Jongeren die niet werkten, deden dat vaak niet uit eigen keuze. Het was simpelweg moeilijk een stabiele baan te vinden in een land waar de jeugdwerkloosheid jarenlang de hoogste van Europa was. De arbeidsmarkthervormingen van de afgelopen jaren, plus een aantrekkende economie, boden de opening die velen nodig hadden.

Toch verdient het lage cijfer enige nuancering. Jongeren werken vandaag deels omdat ze het moeten. De woningmarkt staat enorm onder druk, de huren blijven stijgen en een zelfstandige woning is voor de meesten financieel onbereikbaar. Voor twee op de drie jongeren in Spanje blijft het ouderlijk huis voorlopig de enige optie. Die druk drijft jongeren de arbeidsmarkt op — niet zelden al tijdens hun studie.

Wat zijn sisis en hoe groot is die groep?

Tegenover de dalende nini-groep staat een opvallende stijging van de sisis (jongeren die sí estudian y sí trabajan, wél studeren en wél werken). Volgens de meest recente cijfers van de Encuesta de Población Activa (EPA), het nationale arbeidskrachtonderzoek, combineren momenteel 1,11 miljoen jongeren tussen 16 en 29 jaar een baan met een opleiding. Dat is goed voor 33 procent van alle werkenden in die leeftijdsgroep, tegenover 25 procent vlak voor de pandemie.

“Als ik studie en werk kan combineren, doe ik dat liever”, zeggen jongeren zelf. Maar wie beter kijkt, ziet dat achter die pragmatische toon structurele spanning schuilgaat. Veel van hen werken niet omdat ze ervaring willen opdoen, maar omdat ze simpelweg niet kunnen rondkomen van studiegeld of ouderlijke steun. Lage lonen, tijdelijke contracten en torenhoge huurprijzen, die al jaren harder stijgen dan het Europees gemiddelde, maken het combineren van studie en werk een economische verplichting in plaats van een bewuste keuze.

Verbeterd op papier, maar hoe staat het er écht voor?

De daling van het nini-percentage is onmiskenbaar goed nieuws. Maar het bredere plaatje laat een generatie zien die werkt en studeert, maar toch amper vooruitkomt. Een eigen woning is voor de meeste jongeren nog altijd een verre droom. De woningprijzen bereikten in 2025 het hoogste niveau ooit, en experts verwachten ook in 2026 geen structurele verbetering. Emancipatie — op eigen benen staan — blijft voor een groot deel van de Spaanse jeugd buiten bereik.

Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen of overwegen er te gaan wonen, geeft dit een herkenbaar beeld. De vraag naar betaalbare huurwoningen blijft groot, de concurrentie op de arbeidsmarkt neemt toe, en jonge Spanjaarden en expats bevinden zich steeds vaker in hetzelfde schuitje: hard werken, maar zonder zekerheid over morgen.