Hitte laat het aantal autopannes tijdens de Spaanse zomer met 25 tot 35 procent stijgen, vooral door de airco, de accu en de banden. Een simpele gewoonte bij het starten van de motor kan al een hoop ellende schelen.

Wie deze zomer de Spaanse snelweg op gaat, deelt het asfalt met duizenden andere auto’s die het zwaar te verduren krijgen. Tijdens de operación salida (de grote zomeruittocht) stapelen hoge temperaturen, filerijden en lange ritten zich op tot een test die niet elke auto doorstaat. Monteurs zien in juli en augustus een flinke piek in pech onderweg, met de airco, de motorkoeling, de accu en de banden als grootste boosdoeners.

Precies om die reden is dit ook het moment waarop pechhulpdiensten worden overspoeld. Zo bleek eerder al hoe de ANWB en Wegenwacht in Spanje overspoeld raken met hulpvragen van Nederlandse vakantiegangers, vooral in Catalonië, Valencia en Andalusië. Juist oudere auto’s blijken kwetsbaar in het Spaanse klimaat.

Volgens schattingen van Recomotor, een Spaanse leverancier van gereviseerde onderdelen, stijgt het aantal hittegerelateerde pannes in juli en augustus met zo’n 35 procent ten opzichte van het jaargemiddelde. Andere metingen uit de sector spreken van een toename van 25 procent, oplopend tot 50 procent tijdens extreme hittegolven. De cijfers verschillen per bron, maar de trend is overal hetzelfde: hoe warmer, hoe meer pech.

Welke onderdelen begeven het eerst?

De motorkoeling staat bovenaan het lijstje. Een te laag anticoagulantsniveau of een ventilator die niet op volle toeren draait, is genoeg om de motortemperatuur te snel te laten oplopen. Het gevolg is een waarschuwingslampje op het dashboard of, in het slechtste geval, een gedwongen stop midden op de snelweg. Controleer het niveau in het expansievat altijd met een koude motor en op een vlakke ondergrond, en vul nooit bij met kraanwater; dat versnelt juist roestvorming.

Ook de accu heeft het zwaar. Hitte versnelt de verdamping van het elektrolyt binnenin, waardoor de startcapaciteit afneemt. Auto’s met een verbrandingsmotor hebben daardoor zo’n 36 procent meer startproblemen dan hybrides en elektrische auto’s. Een accu die de winter probleemloos doorkwam, kan zomaar in augustus alsnog de geest geven. Een controle vooraf kost minder dan tien euro en bespaart een hoop ergernis langs de kant van de weg.

De banden vormen het derde zwakke punt. Bij extreme hitte kan het asfalt boven de 50 graden uitkomen, waardoor de bandenspanning oploopt en de rubberslijtage versnelt. Rijden met een verkeerde spanning of een te versleten profiel verhoogt het risico op een klapband aanzienlijk. Controleer de spanning daarom altijd koud, dus voordat je gaat rijden, en check het profiel voor je aan een lange rit begint.

Waarom is de airco zo’n zwakke schakel?

De airco vraagt tijdens het rijden veel energie en juist dat maakt hem gevoelig voor storingen bij extreme belasting. Maar er is ook een gewoonte die het probleem onnodig verergert: veel automobilisten starten de motor terwijl de airco al aanstaat.

Monteur Juan José Ebenezer legt uit waarom dat geen goed idee is. Bij het draaien van het contactsleuteltje heeft de startmotor alle beschikbare energie van de accu nodig. Staat de airco al aan, dan trekt de ventilator meteen stroom, en zodra de motor aanslaat, springt ook de compressor van de klimaatregeling erbovenop. Die opeenstapeling van belasting in een paar seconden tijd is precies wat het systeem onder druk zet.

Het advies van de monteur is simpel: start de motor met de airco uit, en wacht daarna zo’n 30 tot 40 seconden voordat je hem inschakelt. In die korte periode kan de motor op gang komen en smeren voordat hij ook nog de compressor moet aandrijven. Ook de Dirección General de Tráfico (DGT, de Spaanse verkeersdienst) adviseert in haar richtlijnen voor koud starten om systemen die stroom vragen, zoals de radio en de verwarming, pas na het starten aan te zetten.

Voor Nederlanders en Belgen die met de eigen auto naar Spanje rijden, is dit extra relevant: veel van hen rijden met een ouder voertuig dat het Spaanse klimaat niet gewend is, en een lange rit door de hitte zet precies die kwetsbare onderdelen onder druk. Wie met pech langs een Spaanse autovía (snelweg) komt te staan, doet er bovendien goed aan zich voor te bereiden op de aangescherpte regels rond noodsignalering, zoals blijkt uit de nieuwe regels rond de V-16-noodlamp die sinds dit jaar gelden voor Spaanse kentekens.

Hoe bereid je de auto voor op een lange rit?

Een korte check vooraf voorkomt de meeste problemen. Kijk naar het koelvloeistofniveau, laat de accu testen als de auto ouder is dan vijf jaar of meer dan 100.000 kilometer heeft gereden, en controleer de bandenspanning en het profiel. Juist bij oudere auto’s versnelt de slijtage in de zomer, en veel onderdelen bereiken precies in de warmste maanden het einde van hun levensduur.

Wie dit weekend de weg op gaat, doet er goed aan rekening te houden met extra drukte: de tweede grote operatie salida van de zomer zorgt voor 5,6 miljoen verplaatsingen, met alle bijbehorende file- en hitterisico’s voor de auto. En wie zich sowieso wil verdiepen in wat wel en niet mag onderweg, vindt een compleet overzicht in de regels en boetes voor autorijden in Spanje.

Eenmaal onderweg blijft de vraag hoe je de airco het beste instelt zonder de motor extra te belasten of zelf verkouden te worden. Daarvoor gelden nog altijd de basisregels: eerst luchten met de ramen open, dan pas de airco aanzetten op een gematigde temperatuur, zoals eerder al beschreven in het beste gebruik van de airco in de auto.

Een paar minuten aandacht voor deze vier onderdelen: koeling, accu, banden en de manier van airco aanzetten, maakt het verschil tussen een probleemloze rit naar de kust en een middag wachten op de grúa (takelwagen) langs de kant van de weg.