De redactie van SpanjeVandaag overnachtte in de Parador van Santo Domingo de la Calzada, een negen eeuwen oud pelgrimshospitaal tegenover de kathedraal met de levende haan en kip. Rond het stadje liggen vier eeuwenoude ermitas (kapellen), met de kapel van de bijen als opvallendste.

Santo Domingo de la Calzada ligt in het zuiden van La Rioja, aan de Franse route van de Camino de Santiago. Met de auto ben je er in ruim veertig minuten vanaf Logroño via de A-12, of in iets meer dan een uur vanaf Burgos via de N-120. Precies op het plein tegenover de kathedraal staat de Parador de Santo Domingo de la Calzada, waar wij een nacht doorbrachten om te ervaren waarom dit gebouw al decennia geldt als een van de sfeervolste overnachtingsplekken van Noord-Spanje.

Het pand dateert uit de elfde of twaalfde eeuw en werd gesticht door de heilige Domingo zelf, om pelgrims op weg naar Santiago de Compostela onderdak en verzorging te bieden. In 1965 kreeg het een nieuwe bestemming als staatshotel, en het staat sindsdien bekend als een van de mooiste Paradores in middeleeuwse gebouwen van Spanje.

LET OP: Het stadje Santo Domingo de la Calzada heeft twee Paradores. Wij verbleven in de Parador Santo Domingo de la Calzada, mede vanwege de ligging aan het historische plein en de kathedraal en de geschiedenis van het gebouw. Daarnaast heeft het stadje de Parador St. Domingo Bernardo de la Fresnada, een driesterren klooster zonder restaurant en bar. De ligging is ook minder goed, net buiten het oude centrum van het stadje.

Wat maakt deze Parador tot een unieke overnachting?

Binnen valt vooral de sfeer op. Gotische bogen, houten artesonados (kunstig bewerkte plafonds) en dikke stenen muren geven de hal een statige, bijna kloosterachtige rust. Het viersterrenhotel telt 52 tweepersoonskamers en twee suites, en de ligging is niet centraler te denken, zo dicht bij de kathedraal dat je vanaf sommige balkons de gevel bijna kunt aanraken. Wie zelf zo’n overnachting overweegt, vindt in deze tips voor een eerste verblijf in een Parador een goed startpunt, al is vroeg boeken aan te raden nu de bezettingsgraad van het netwerk hoog ligt.

Welke vier kapellen liggen verscholen rond het stadje?

Rond Santo Domingo de la Calzada staan vier historische ermitas, elk met een eigen verhaal en eigen jaarlijkse romería (bedevaartstocht). De eerste staat midden op het Plaza del Santo zelf, gebouwd op de plek van het oorspronkelijke, eenvoudige gebedshuis van de heilige Domingo, met een gotisch schip uit de zestiende eeuw en een barokke gevel uit de vroege achttiende eeuw. Een kilometer verderop, richting Haro, staat een tweede kapel op de plek waar de heilige naar verluidt pelgrims opwachtte om hen te helpen. Dit gebouw werd in 1890 ingewijd. De derde kapel staat bij de oude pelgrimsbrug en werd in 1917 herbouwd, na een overstroming die het voorgaande gebouwtje in 1906 wegsleurde.

De kapel van de bijen

De vierde en meest opvallende kapel ligt twee kilometer ten westen van het centrum, omringd door bomen, een beekje en een merendero (picknickplek). De Ermita de las Abejas dankt haar naam aan een oude bijenlegende en werd in 1764 herbouwd na een brand die het dak, de beelden en de deuren verwoestte. Elk jaar op Pinkstermaandag trekt de broederschap van San Isidro er in processie naartoe, gevolgd door een tweede viering op de zondag erna, met linzen met varkensoor als traditionele afsluiter.

Wat is het verhaal achter de haan en de kip in de kathedraal?

Wie de kathedraal van Santo Domingo de la Calzada binnenloopt, ziet in het transept iets ongewoons staan: een gotisch kippenhok met daarin een levende haan en een levende kip. Volgens de legende, die het Spaanse nieuwsmedium COPE uitgebreid beschrijft, reisde in de veertiende eeuw een Duits gezin met hun zoon door het stadje op weg naar Santiago de Compostela. Ze overnachtten in een herberg, waar de dochter van de eigenaar verliefd werd op de jongen. Hij beantwoordde haar gevoelens niet, en gekwetst besloot ze wraak te nemen. Ze stopte in het geheim een zilveren beker in zijn bagage en beschuldigde hem daarna van diefstal.

De rechter geloofde de aanklacht en veroordeelde de jongen tot de galg. Toen zijn ouders de volgende ochtend zijn lichaam kwamen halen, hing hij nog aan het touw, maar leefde hij. Hij vertelde zijn ouders dat de heilige Domingo zelf zijn nek had beschermd tegen het koord. De moeder haastte zich naar de rechter om het wonder te melden, die haar lachend antwoordde dat haar zoon net zo levend was als de haan en de kip die op zijn bord lagen, klaar om opgegeten te worden. Op dat moment sprongen beide gebraden dieren op van het bord en begonnen te kraaien. De rechter liet de jongen meteen vrij.

Sindsdien houdt de kathedraal ter herinnering aan het wonder een levende haan en kip in het gallinero, die elke maand worden vervangen. Het gezegde “Santo Domingo de la Calzada, donde cantó la gallina después de asada” (waar de kip kraaide nadat ze gebraden was) leeft nog altijd voort in het stadje, op suikergoed, gevelstenen en zelfs het gemeentewapen.

Waarom is dit interessant voor Nederlandse en Belgische reizigers?

Voor wie vanuit Nederland of België een rondreis door Noord-Spanje plant, is Santo Domingo de la Calzada een logische tussenstop tussen Baskenland en Burgos, en meteen een kennismaking met de wijnstreek La Rioja, die op fietsafstand ligt. Reizigers die zelf een stuk van de pelgrimsroute willen belopen, merken hier ook de opkomst van de zogenoemde ‘turigrino’s’, wandelaars die voor comfort kiezen boven de traditionele pelgrimsherberg. Wie liever met de auto reist, weet dat de Paradores in 2026 ondanks nieuwe openingen zoals Ibiza nog steeds razend populair blijven, dus reserveren loont.

Wie ’s ochtends het raam opent, hoort nog altijd een haan kraaien vanuit de kathedraal, negen eeuwen na de stichting van het gebouw waar hij nu in slaapt.

Paradoresreizen

Meer dan een derde van alle gasten van Paradores kwam in 2025 uit het buitenland. Vooral toeristen uit het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Duitsland, Frankrijk en ook steeds meer Nederlanders en Belgen ontdekken de Paradores via gespecialiseerde reisorganisaties zoals het Nederlandse Paradoresreizen. Bij Paradoresreizen heb je de mogelijkheid om de Paradores-hotels afzonderlijk te boeken tegen voordeligere tarieven of om een op maat gemaakte rondreis te plannen, zodat je optimaal kunt genieten van je verblijf in de Paradores.