Spanje telt weer 2,5 premiebetalers voor elke gepensioneerde, het beste niveau sinds 2011. De recordwerkgelegenheid van juni geeft het onder druk staande pensioenstelsel tijdelijk meer lucht.

De Spaanse Seguridad Social (Spaanse sociale zekerheid) maakte deze week bekend dat de verhouding tussen cotizantes (premiebetalers) en gepensioneerden in juni 2026 opnieuw op 2,5 uitkomt. Dat gebeurde nadat het aantal werkenden voor het eerst de grens van 22,4 miljoen doorbrak. Minister Elma Saiz van Inclusie, Sociale Zekerheid en Migraties presenteerde de cijfers samen met een reeks andere records: de sterkste juni-instroom van banen in twintig jaar en een werkloosheid die voor het eerst sinds 2008 onder de 2,3 miljoen zakte.

Achter het cijfer schuilt een combinatie van seizoenswerk, aanhoudende economische groei en de afronding van de grote regularisatie van migranten zonder papieren. Precies die drie factoren zorgden ervoor dat er in één maand gemiddeld 128.533 nieuwe premiebetalers bijkwamen, ruim boven het gebruikelijke tempo van zo’n 70.000 per juni.

Het nieuwsmedium El Periódico meldt dat deze verhouding van 2,5 de hoogste is in vijftien jaar en daarmee een broodnodige adempauze biedt voor een stelsel dat kraakt onder de vergrijzing. Volgens dezelfde berichtgeving groeide het aantal ingeschrevenen in het eerste halfjaar van 2026 met bijna 622.000 personen, een tempo dat sinds 2023 niet meer is gehaald.

Waarom is deze verhouding zo belangrijk?

Het Spaanse pensioenstelsel werkt net als het Nederlandse via omslagfinanciering: werkende premiebetalers financieren direct de uitkeringen van de huidige gepensioneerden. Hoe hoger de ratio tussen beide groepen, hoe minder druk er op de overheidskas staat. Rond 2011, tijdens de financiële crisis, zakte die verhouding tot ver onder de 2, met tekorten en bezuinigingen als gevolg. Economen van de onafhankelijke begrotingswaakhond waarschuwen echter dat de ratio structureel verder zal dalen richting 1,7 rond 2050, simpelweg omdat miljoenen Spaanse babyboomers de komende decennia met pensioen gaan. Het huidige record is dus vooral een gunstige momentopname, geen omkering van die langetermijntrend.

Wat betekent dit voor gepensioneerden in Spanje?

Meer premie-inkomsten geven de regering ruimte om de uitkeringen op peil te houden. Het gemiddelde ouderdomspensioen steeg in juni al naar 1.572,8 euro per maand, een stijging van 4,4 procent op jaarbasis. Voor de ruim 9,4 miljoen mensen die van een Spaans pensioen leven, is dat goed nieuws, al blijft het gat tussen de laagste en hoogste uitkeringen groot.

Wat merken Nederlandse en Belgische gepensioneerden ervan?

Wie in Spanje werkt en premie afdraagt aan de Seguridad Social, bouwt mee aan deze cijfers en profiteert indirect van een stabieler stelsel. Voor gepensioneerde Nederlanders die hun AOW ontvangen terwijl ze in Spanje wonen, verandert er niets aan hun eigen uitkering. Die AOW ging juist per 1 juli omhoog, los van wat er in Madrid gebeurt. Wel is het een geruststellend signaal voor wie zich zorgen maakt over de houdbaarheid van het Spaanse systeem waarin ze via werk of als autónomo (zelfstandige) premie afdragen.

Hoe verhoudt dit zich tot de arbeidsmarkt?

De verbeterde pensioenratio hangt direct samen met het banenrecord van juni, waarin de afronding van de migrantenregularisatie een sleutelrol speelde. Ook de daling van de werkloosheid onder de 10 procent eerder dit jaar draagt bij aan het beeld van een arbeidsmarkt die, ondanks structurele zorgen op lange termijn, nu de beste papieren in jaren voorlegt.

Voor vijf dagen achter elkaar, tussen 15 en 19 juni, telde de Seguridad Social meer dan 22,5 miljoen werkenden, een niveau dat nooit eerder is gehaald.