Het is niet de eerste keer en het zal helaas ook niet de laatste keer zijn dat agenten van de Guarda Civil op zee om het leven komen in de strijd tegen drugssmokkel. Dit keer gebeurde het opnieuw voor de kust van de provincie Huelva. De agenten zijn vrijdag omgekomen nadat twee patrouilleboten op elkaar botsten tijdens een achtervolging van een zogenaamde ‘narcolancha’. Twee collega’s raakten gewond, van wie één ernstig.

De aanvaring gebeurde ver uit de kust, op ongeveer 80 zeemijl van Huelva. Daar is de zee geen decor voor strandtoerisme, maar een werkgebied waar snelle smokkelboten, radarstiltes en nachtelijke operaties al jaren het ritme bepalen.

Volgens berichtgeving van RTVE vond het ongeluk plaats tijdens een actie van de maritieme dienst van de Guardia Civil tegen een vermoedelijke drugsboot. Aanvankelijk werd één dode gemeld, agent Germán P., afkomstig uit Teruel en al zo’n dertig jaar actief bij de maritieme eenheid in Huelva. Later bevestigden bronnen aan de Spaanse publieke omroep dat ook een tweede agent, een kapitein die zwaargewond was geraakt, is overleden.

Andalusië heeft voor zaterdag een dag van officiële rouw afgekondigd. In kustplaatsen als Punta Umbría en Mazagón komt zo’n bericht hard aan, juist omdat bijna iedereen iemand kent die op zee werkt: vissers, reddingsdiensten, douane of Guardia Civil.

De Vereniging van Guardia Civil-agenten meldt dat de betrokken boten, een nieuwe Río Antas van 18 meter en een semirigide vaartuig, snel waren, maar de operatie fataal afliep, wat de extreme risico’s van achtervolgingen benadrukt en wijst op een tekort van bijna 300 agenten in Huelva.

De Costa de la Luz ligt strategisch gevoelig. Vanuit Marokko is de oversteek naar Zuid-Spanje relatief kort, en smokkelnetwerken gebruiken snelle narcolanchas om hasj en andere drugs aan land te brengen.

Voor Nederlanders en Belgen klinkt dit soms als een ver-van-mijn-bedverhaal, maar in Spanje is het een terugkerend feit. In Andalusië is de strijd tegen drugscriminaliteit verweven met lokale politiek, werkgelegenheid en angst voor normalisering van narco-cultuur. Waar Nederland vooral kijkt naar havens als Rotterdam en Antwerpen, draait het in Zuid-Spanje vaak om baaien, riviermondingen en verlaten strandopgangen. De agenten op zee vormen daar de eerste lijn. En die lijn is dun.

Ook politiek Spanje reageerde direct. De tragedie viel midden in de campagne voor de regionale verkiezingen in Andalusië, waardoor condoleances vrijwel meteen werden gevolgd door oproepen om meer middelen, meer personeel en betere bescherming voor de Guardia Civil.

De vraag blijft wat er met de bemanning van de narcolancha is gebeurd. Volgens het nieuwsmedium Infobae was vrijdag nog niet bevestigd of de smokkelaars zijn ontsnapt of alsnog zijn onderschept. Dat detail maakt het drama nog wranger: twee doden, twee gewonden en een operatie waarvan de uitkomst nog onzeker is.