Het Europees Parlement heeft dinsdag de nieuwe regels voor luchtvaartpassagiers definitief goedgekeurd. “Handbagage” blijft gratis en reizigers houden recht op een vergoeding bij vertraging van drie uur of meer.

Met 646 stemmen voor, 12 tegen en drie onthoudingen kwam er een einde aan meer dan tien jaar onderhandelen tussen het Parlement en de EU-lidstaten. Het gaat om een herziening van bestaande regels uit 2013, die al die tijd op de plank lagen door verzet van zowel luchtvaartmaatschappijen als sommige lidstaten.

Volgens het Spaanse nieuwsmedium Euronews stemde bijna de hele plenaire zaal voor het akkoord dat onderhandelaars eerder al met de lidstaten sloten. Dat is opvallend, want Spanje stemde eerder juist tegen een tussentijdse versie van de tekst, omdat het land vond dat de regels niet ver genoeg gingen op het gebied van gratis handbagage.

Wat verandert er aan de compensatie bij vertraging?

Aan de vergoedingsregeling zelf verandert weinig. Reizigers houden recht op compensatie zodra een vlucht meer dan drie uur vertraging heeft of wordt geannuleerd. Voor vluchten boven de 3.500 kilometer betalen maatschappijen 300 euro bij een vertraging van drie uur en 600 euro als het oponthoud langer dan vier uur duurt of de vlucht helemaal niet doorgaat.

Passagiers krijgen negen maanden de tijd om een claim in te dienen. Luchtvaartmaatschappijen moeten binnen dertig dagen uitbetalen, of aantonen dat er sprake was van buitengewone omstandigheden om onder de betaling uit te komen.

Blijft “handbagage” echt gratis?

Ja, dat blijft zo. Elke passagier heeft recht op een gratis persoonlijk item van maximaal 40 bij 30 bij 15 centimeter, zoals een handtas of laptoptas. Dit wordt vaak omschreven als “handbagage” (daarom staat het tussen haakjes), maar het gaat meer om een klein “persoonlijk voorwerp”. Prijsvechters als Ryanair en EasyJet, Transavia en Vueling rekenen op dit moment extra voor kleine trolleys, rolkoffers of rugzakken met wieltjes, iets wat ze in de toekomst ook mogen blijven doen.

Spanje heeft altijd kritiek gehad op het handbagagebeleid. Het land vindt dat reizigers gratis een handbagagekoffer mee de cabine in moeten kunnen nemen, wat eerder werd bevestigd door Spaanse rechters en het EU-Hof van Justitie. Het nieuwe akkoord staat passagiers nu toe om gratis één tas mee te nemen die onder de stoel past, maar regelt geen extra handbagagekoffer in de cabine.

Nieuw is wel dat alle maatschappijen straks al bij het begin van het boekingsproces de volledige prijs moeten tonen, inclusief handbagage, ook via prijsvergelijkers en tussenpersonen. Wie bewust zonder handbagage reist, kan daarvoor wel een goedkoper ticket krijgen.

Welke administratieve rompslomp verdwijnt er?

Maatschappijen mogen geen toeslag meer rekenen voor het corrigeren van een spelfout in je naam, iets waar veel reizigers zich in de praktijk aan ergerden. Ook krijg je voortaan bij inchecken automatisch een digitale instapkaart, zonder dat daar een account of speciale app voor nodig is.

Wat betekent dit voor reizigers uit Nederland, België en Spanje?

De nieuwe regels gaan pas in 2027 in, dus voorlopig verandert er weinig aan de dagelijkse praktijk. Wie dit jaar nog naar Spanje vliegt, doet er goed aan om vooraf de actuele handbagageregels per maatschappij te checken, want die lopen nog altijd flink uiteen tussen bijvoorbeeld Ryanair, Transavia en KLM.

Loopt je vlucht toch vertraging op, dan gelden de huidige compensatieregels gewoon door tot 2027. Dat is vooral relevant nu Spaanse luchthavens de afgelopen tijd vaker te maken hadden met stakingen die vluchten raakten. Ook voor wie standaard met alleen handbagage reist, blijft het verstandig om powerbanks en andere apparatuur volgens de geldende veiligheidsregels in te pakken.

De discussie over gratis handbagage sleept al jaren voort. Eerder stond de Europese Raad juist toe dat maatschappijen extra kosten mochten rekenen, tot onvrede van onder meer Spanje. Het akkoord dat nu is goedgekeurd, ligt daar ergens tussenin.