Steeds meer Nederlandse vakantiegangers rijden liever een uur of langer naar een buitenlandse luchthaven dan dat ze vanaf Schiphol of Eindhoven vertrekken. De hoge Nederlandse vliegbelasting maakt vliegen vanuit eigen land zo duur, dat de omweg via België of Duitsland soms honderden tot ruim duizend euro oplevert.

Het gaat om gezinnen die op weg naar de zon, bijvoorbeeld naar Barcelona, bewust kiezen voor Brussels Airport of Düsseldorf in plaats van de luchthaven om de hoek. Een Brabants gezin dat nog geen twee kilometer van Eindhoven Airport woont, reist toch anderhalf uur naar Charleroi in België voor de vlucht naar Barcelona, meldt de Nederlandse pers. De reden is simpel: door de combinatie van lagere ticketprijzen en een veel lagere vliegtaks in het buurland loopt de besparing voor dit gezin op tot bijna 1200 euro.

Wat begon als een klein prijsverschil, is uitgegroeid tot een serieuze rekensom voor vakantiegangers. Sinds de vliegbelasting (de Nederlandse heffing op elk vertrekkend vliegticket) in 2021 werd ingevoerd, is het bedrag jaar na jaar gestegen. Vanaf 1 januari 2026 betaalt iedere passagier die vanuit Nederland vertrekt 30,25 euro extra bovenop de ticketprijs, tegen 7,85 euro bij de start van de heffing. Voor gezinnen die naar Spanje vliegen, loopt dat al snel op tot meer dan 120 euro alleen aan belasting.

Waarom is vliegen vanuit België of Duitsland zoveel goedkoper?

Het verschil zit niet alleen in de belasting zelf. In België betalen luchtvaartmaatschappijen doorgaans maar 4 tot 5 euro per passagier, ongeacht de bestemming. Dat is een fractie van het Nederlandse tarief. Daarbovenop komen lagere luchthavenkosten en een groter aanbod van prijsvechters als Ryanair en Wizz Air, die vanuit Charleroi en Weeze fors goedkopere tickets aanbieden dan concurrenten vanaf Schiphol.

Volgens Joep Kelder van reisorganisatie Prijsvrij kiezen steeds meer Nederlanders daarom bewust voor een luchthaven net over de grens. Voor gezinnen kan het prijsverschil flink oplopen, zeker in combinatie met de lage Belgische vliegtaks. Onderzoek van Markteffect in opdracht van KLM laat zien hoe wijdverbreid dit sentiment inmiddels is: 74 procent van de Nederlanders die vliegt, overweegt vaker vanaf België of Duitsland te vertrekken als de ticketprijs in Nederland verder stijgt.

Hoeveel scheelt het nu precies?

De rekenvoorbeelden zijn concreet. Voor een vakantie naar Turkije bespaart een gezin van vier al snel 600 euro door vanaf Düsseldorf te vertrekken in plaats van vanuit Amsterdam. Bij een verre reis, zoals naar Mexico, kan vliegen vanaf Brussel zelfs 720 euro schelen voor het hele gezin. Voor kortere afstanden zoals populaire Spaanse bestemmingen gaat het vaak om tientallen tot honderden euro’s per persoon, maar bij een compleet gezinsticket, plus een goedkopere vlucht zelf, tellen de bedragen snel op tot het soort verschil waar de familie uit Wintelre naar verwijst.

Vanaf 2027 wordt dat verschil naar verwachting nog groter. Het kabinet verving de vaste vliegbelasting tijdens Prinsjesdag door drie afstandstarieven. Korte vluchten naar Spanje blijven op ongeveer hetzelfde niveau, maar voor langere vluchten loopt het tarief op tot bijna 71 euro per ticket, meer dan het dubbele van nu. Voor een gezin van vier komt dat neer op bijna 300 euro extra, alleen al aan belasting.

Weegt de besparing op tegen de extra reistijd?

Wie voor een buitenlandse luchthaven kiest, moet wel rekening houden met extra reistijd, brandstofkosten en parkeergeld. Een rit van twee uur extra kost al snel 25 tot 35 euro aan brandstof, en parkeren bij een luchthaven in de zomer loopt eveneens op. Toch blijkt uit de cijfers van reisorganisaties dat de totale besparing voor veel vakantiegangers ruim voldoende is om die extra moeite de moeite waard te maken.

Voor Nederlanders die vanuit het zuiden van het land reizen, is er overigens ook goed nieuws dichter bij huis. Eindhoven Airport biedt met budgetmaatschappijen als Ryanair regelmatig tickets die goedkoper zijn dan vergelijkbare vluchten vanaf Schiphol, ook al geldt de Nederlandse vliegbelasting daar evengoed. Wie toch kiest voor een omweg naar het buitenland, doet er goed aan vooraf de volledige rekensom te maken: ticketprijs, belasting, reistijd en parkeerkosten samen bepalen pas echt of de grens over rijden loont.

De Nederlandse rijksoverheid houdt intussen voet bij stuk. Uit onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid blijkt dat de meerderheid van de Nederlandse reizigers ondanks alles nog altijd vanaf een Nederlandse luchthaven vertrekt. Toch groeit het aandeel Nederlanders dat een buitenlandse luchthaven verkiest, vooral op populaire zonroutes zoals die naar Spanje, wel degelijk. Voor gezinnen die de knip goed in de gaten houden, blijft de rit naar Brussel of Düsseldorf voorlopig een aantrekkelijk alternatief.

Wie overigens vanaf begin 2027 sowieso al rekening moet houden met een gewijzigde route vanaf Eindhoven: de luchthaven sluit die zomer maandenlang voor groot onderhoud aan de start- en landingsbaan, wat de afweging tussen binnen- en buitenlandse luchthavens voor Zuid-Nederlanders nog actueler maakt.