Tienduizenden Nederlandse gepensioneerden die hun pensioen in Spanje doorbrengen, worden financieel zwaar getroffen door wat zij beschouwen als een onrechtvaardig belastingverdrag tussen Nederland en Spanje. Volgens de belangenorganisatie VBNGB betalen zij ten onrechte dubbele belastingen, vooral met betrekking tot zorgkosten. In Spanje zijn zij namelijk verplicht om inkomstenbelasting te betalen over hun Nederlandse pensioen, terwijl Nederland ook al een zogenaamde ‘verdragsbijdrage’ inhoudt voor hun recht op Spaanse gezondheidszorg. Vele gepensioneerden voelen zich hierdoor financieel in het nauw gedreven, en roepen op tot herziening van deze regeling. Ze wijzen erop dat meer transparantie en eerlijke belastingen voor gepensioneerden in Spanje noodzakelijk zijn om hun levensstandaard te waarborgen. Activisten hopen dat de overheid het probleem serieus neemt en met oplossingen komt die recht doen aan deze situatie.

Volgens een recent artikel in De Telegraaf zijn er naar schatting zo’n 14.500 gepensioneerden in Spanje met een Nederlandse uitkering die door dit probleem worden getroffen. Jaarlijks verstrekt de Spaanse belastingdienst een overzicht waaruit blijkt dat veertien procent van elke euro aan belastingbestemming naar de zorg gaat. Dit belastingverdrag leidt tot aanzienlijke financiële verliezen voor de betrokken gepensioneerden, met name door de verliezen van nietcontributieve pensioenen. Dit probleem roept vragen op over de eerlijkheid van belastingverplichtingen voor Nederlanders die hun oude dag in Spanje doorbrengen. Er zijn oproepen gedaan voor herziening van het verdrag om de situatie te verhelpen en te zorgen voor een rechtvaardigere belastingheffing.

Tegelijkertijd draagt Nederland via het Centraal Administratie Kantoor (CAK) ook al premies af aan Spanje voor dezelfde zorgverlening. Dit wordt door de Vereniging Belangenbehartiging Nederlands Gepensioneerden in het Buitenland (VBNGB) ervaren als dubbele belasting.

Een bestuurslid van de vereniging wijst erop dat Nederlanders in Spanje hierdoor vaak hogere kosten hebben dan hun Spaanse buren met een vergelijkbaar inkomen, omdat Spanjaarden geen verdragsbijdrage hoeven te betalen. Dit leidt tot een ongelijkheid in de belastingdruk, waarbij Nederlanders financieel benadeeld worden. Bovendien is het belangrijk te vermelden dat de Spaanse belastingdienst controleert inkomsten, wat ervoor zorgt dat er weinig ruimte is voor afwending van fiscale verplichtingen. Dit zou kunnen resulteren in extra druk op de Nederlandse expats die zich aan de lokale regels moeten houden.

Bij een bruto pensioen van 3.000 euro blijft er voor een Nederlander netto ongeveer 2.278 euro over, terwijl een Spaanse buurman met hetzelfde inkomen zo’n 2.409 euro ontvangt. Omgekeerd is het voor Spanjaarden voordelig om in Nederland te pensioneren: zij houden van elke drieduizend euro bruto ongeveer 2.863 euro over, terwijl hun Nederlandse buur slechts 2.413 euro krijgt. Daarnaast profiteren Spanjaarden van stijgende pensioenen in Spanje, wat hun financiële positie verder versterkt. Deze gunstige omstandigheden maken het aantrekkelijk voor Nederlanders om hun pensioen in Spanje door te brengen, terwijl Spaanse gepensioneerden in Nederland juist een aanzienlijke netto-inkomstenwinst ervaren. De verschillen in belastingheffing en sociale voorzieningen spelen ook een cruciale rol in deze economische afwegingen.

Volgens gegevens uit 2023 wonen er ongeveer 86.000 Nederlandse gepensioneerden in andere Europese landen, met bijna 14.500 van hen in Spanje. Gezamenlijk hebben zij in 2023 maar liefst 151 miljoen euro aan verdragsbijdragen via het CAK betaald.

De VBNGB pleit al geruime tijd voor een aanpassing van het verdrag, maar zonder succes. Andere landen, zoals Zweden en Denemarken, hebben dit probleem wel aangepakt, bijvoorbeeld door belastingkortingen te verstrekken. De vereniging is hoopvol dat Nederland en Spanje samen zullen overleggen om tot een rechtvaardige regeling te komen.