Namaakproducten kosten Spanje jaarlijks ongeveer 1,4 miljard euro in kleding, cosmetica en speelgoed. Het land staat tweede in de EU als het gaat om de bewuste aankoop van vervalsingen.

De handel in vervalste merkproducten blijft een hardnekkig probleem in Spanje. Vooral in de sectoren mode, schoenen, cosmetica en speelgoed lopen fabrikanten en winkels veel inkomsten mis. In deze alledaagse productgroepen gaat het om zo’n 1,4 miljard euro per jaar. Tel je alle sectoren bij elkaar op, dan loopt de totale schade voor de Spaanse economie op tot ongeveer 5,7 miljard euro en het verlies van bijna 45.000 banen.

Het fenomeen speelt overal, van toeristische boulevards tot online marktplaatsen. De Spaanse veiligheidsdiensten nemen jaarlijks meer dan 3,5 miljoen nagemaakte producten in beslag, met een marktwaarde die kan oplopen tot 150 miljoen euro. De koper kiest meestal voor de kopie vanwege de prijs, want een vervalsing kost soms maar een kwart van het origineel.

Waarom kopen Spanjaarden zoveel namaak?

Dat meldt het Spaanse dagblad La Vanguardia, dat zich baseert op cijfers over de economische impact van vervalsingen. Spanje is na Bulgarije het tweede EU-land waar mensen het vaakst bewust namaak kopen. Ongeveer 20 procent van de Spanjaarden geeft toe weleens met opzet een vervalsing aan te schaffen, tegenover een Europees gemiddelde van 13 procent. Ter vergelijking: in Nederland ligt dat rond 14 procent en in België rond 13 procent.

De prijs blijft de belangrijkste drijfveer. Toch waarschuwen consumentenorganisaties dat goedkope kopieën vaak een hoge verborgen prijs hebben. Veel namaak rolt zonder enige controle op kwaliteit, veiligheid of milieu van de band. Dat zie je terug in de groei van de meest voorkomende vormen van oplichting in Spanje, waar nepwinkels en te mooie aanbiedingen samenkomen.

Hoe verschuift de handel naar internet?

De klassieke verkoop op een mercadillo (rommelmarkt) bestaat nog, maar de handel verschuift steeds meer naar het web. Op platforms voor tweedehands kleding duiken geregeld vervalsingen op, en ook fraudeurs maken er gebruik van. Zo waarschuwde Vinted onlangs voor nepberichten in Spanje. Het loont ook om alert te zijn op oplichting met pakketjes die zogenaamd niet aankomen, een truc die juist tijdens drukke koopperiodes opduikt.

Tegen de echte namaakhandel zetten de Guardia Civil en de Policía Nacional gerichte acties op. Toch blijft de stroom groot, mede door snelle productie- en leveringsketens die lastig te traceren zijn.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen?

Wie op vakantie of als bewoner een koopje scoort op straat, steunt onbedoeld een illegale markt die banen en belastinginkomsten kost. De Hacienda (Spaanse belastingdienst) loopt geld mis dat anders naar de schatkist zou gaan. Reizigers lopen ook een praktisch risico, want goedgeklede dieven slaan toe op drukke promenades, zoals bij de fototruc in populaire badplaatsen.

Je merkt tegelijk een bredere lijn van strengere controle in Spanje, waarbij Brussel steeds kritischer meekijkt. Dat bleek recent nog uit het onderzoek naar de opslag van reizigersgegevens. Voor consumenten geldt een nuchtere regel: lijkt een merkartikel verdacht goedkoop, dan is het dat waarschijnlijk ook.