Een tong van Saharalucht en woestijnstof trekt deze week razendsnel over Spanje, met pieken tot 43 graden in Murcia en Zaragoza. Onweer met hagel dreigt tegelijkertijd in het noorden.

Terwijl het weekend nog verkoeling bracht dankzij een dana (geïsoleerde hoogtedepressie) voor de westkust, met fors onweer en hagel in Galicië en aan de Cantabrische kust, draait het weerbeeld deze week alweer om. De dana trekt naar het noordwesten en sleept daarbij een golf snikhete lucht rechtstreeks vanuit de Sahara mee.

Vooral het oosten van het land en de Balearen krijgen de eerste klappen. Volgens de Spaanse weerdienst AEMET (Agencia Estatal de Meteorología) geldt code oranje voor temperaturen van 40 graden of meer, met het binnenland van Mallorca, de Ebro-vallei en de laaggelegen gebieden in het noordoosten als brandhaarden. Het Spaanse weermedium Tiempo.com meldt dat het referentiemodel tot en met vrijdag pieken van 42 tot 43 graden voorspelt voor Murcia en Zaragoza, terwijl Logroño en Lleida richting de 40 graden klimmen. Wie de Spaanse hittegolfregels een beetje kent, weet dat dit soort waarden allesbehalve uitzonderlijk zijn geworden voor deze zomer.

Wat doet de calima met de lucht boven Spanje?

Een dikke laag calima (Saharastof) trekt over de mediterrane kust en zorgt voor troebele luchten en somber ogende luchten boven de kustplaatsen. Curieus genoeg kan dat stof de hoogste temperaturen iets afremmen, maar het pakt averechts uit voor de nachten. Aan de oostkust en op de Balearen zakt het kwik nauwelijks, waardoor slapeloze nachten dreigen in verschillende steden. Wie meer wil weten over dit soort verschijnselen, vindt een uitgebreide uitleg over hittegolven, tropennachten en calima op onze site.

Waar dreigt onweer met hagel?

De komende dagen blijven ook Galicië, Asturië en de rest van de Cantabrische kust kwetsbaar voor buien, met kans op wateroverlast en windstoten. Tussen woensdag en donderdag winnen de onweersbuien juist terrein in het noorden en in bergachtige delen van het oosten van het land, met stevige hagel en rukwinden tot gevolg. AEMET waarschuwt uitdrukkelijk voor blikseminslag, omdat het brandgevaar in grote delen van Spanje inmiddels extreem is.

Komt er dit weekend verlichting?

Daar wijst voorlopig weinig op. Vanaf vrijdag neemt de onzekerheid toe, maar het meest waarschijnlijke scenario is dat een nieuwe koude luchtzak zich juist ten westen en noordwesten van het land positioneert. Dat effect versterkt de aanvoer van hete lucht eerder dan dat het die afremt, en kan zich uitbreiden naar het binnenland en de Canarische Eilanden.

Zorgwekkend is dat er geen duidelijk einde in zicht is. Sommige modellen houden er rekening mee dat deze warme configuratie nog minstens twee weken aanhoudt. Ook Frankrijk en andere delen van Zuidwest-Europa krijgen te maken met opeenvolgende hittegolven, in wat een historisch hete zomer dreigt te worden. Vanaf zondag kunnen de 40 graden opnieuw terugkeren in tal van gebieden in het binnenland, al zorgen middagonweersbuien wel voor tijdelijke afwisseling.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in Spanje?

Voor wie deze week in Spanje verblijft of er woont, blijft het advies onveranderd: plan strandbezoek en lange autoritten voor de vroege ochtend, mijd inspanning tussen twaalf en acht uur en houd oudere familieleden extra in de gaten. Dat geldt zeker voor de derde grote hitte-episode van deze zomer, nadat Barcelona onlangs zijn hitterecord brak met 40,5 graden. Reizigers richting Valencia of het Ebro-dal deden vorige week al ervaring op met pieken tot 44 graden aan de kust, en die dreiging is met deze nieuwe episode weer springlevend.

De Middellandse Zee warmt zo’n twintig procent sneller op dan het wereldwijde gemiddelde, wat elke nieuwe hogedrukrug omzet in een potentiële hittetrigger. Pas vorige week nam Spanje nog kortstondig afscheid van de tweede hittegolf van het seizoen, met vijftien regio’s die code oranje of geel behielden.