Wist je dat de meeste mensen in Spanje een eigen bijdrage hebben als ze medicijnen afhalen bij een apotheek? Dat systeem heet copago farmacéutico en geldt als patiënten medicijnen ophalen nadat een arts een recept heeft uitgeschreven. Weliswaar zijn er groepen inwoners die niets hoeven te betalen, maar voor het overgrote merendeel van de Spanjaarden, maar ook Nederlanders en Belgen in Spanje, geldt dat er nu iets veranderd is.

Spanje heeft sinds donderdag 14 mei 2026 een nieuw systeem voor de eigen bijdrage aan receptmedicijnen. De Spaanse regering verdeelt inkomens nu in meer schijven en voert maandelijkse maxima in voor mensen met lagere en middeninkomens. Daardoor betalen vooral chronische patiënten en mensen met veel medicatie minder snel te veel aan de balie van de apotheek.

Nieuwe copago farmacéutico moet medicijnkosten eerlijker verdelen

De Spaanse regering past de zogenoemde copago farmacéutico aan: het deel van de prijs van medicijnen dat patiënten zelf betalen wanneer zij recepten via het publieke zorgstelsel ophalen. Het Ministerie van Volksgezondheid en het Ministerie van Financiën werkten de hervorming uit. Volgens het Spaanse Ministerie van Volksgezondheid moest het oude systeem ongelijkheid verminderen. De oude inkomensgrenzen stamden uit 2012 en sloten volgens de regering niet meer goed aan bij de huidige inkomens en medicijnkosten.

Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen, telt vooral hun positie binnen het Spaanse zorgsysteem. Wie via de Seguridad Social of een Spaanse publieke zorgkaart medicijnen krijgt, kan onder de nieuwe grenzen vallen.

Als je, net zoals ik, al tientallen jaren in Spanje woont, weet je dat je een klein bedrag moet betalen voor je medicijnen. Voorbeeld: ikzelf gebruik het medicijn Neupro voor mijn rusteloze benen. Een doosje met 28 patches kost normaal gesproken in Spanje rond de 38 euro, maar omdat ik na diverse tests etc. een doktersrecept heb, betaal ik elke maand voor het doosje minder dan 4 euro.

Wat verandert er voor werkenden en andere actieve verzekerden?

Spanje verdeelt actieve verzekerden voortaan in zes inkomensschijven. Voorheen bestonden er drie grote groepen. Vooral mensen met een jaarinkomen onder 35.000 euro krijgen nu een maandplafond.

Nieuwe schijven voor actieve verzekerden

• Tot 9.000 euro jaarinkomen: 40 procent eigen bijdrage, met een maximum van 8,23 euro per maand.
• Van 9.000 tot 17.999 euro: 40 procent eigen bijdrage, met een maximum van 18,52 euro per maand.
• Van 18.000 tot 34.999 euro: 45 procent eigen bijdrage, met een maximum van 61,75 euro per maand.
• Van 35.000 tot 59.999 euro: 45 procent eigen bijdrage, zonder maandmaximum.
• Van 60.000 tot 99.999 euro: 50 procent eigen bijdrage, zonder maandmaximum.
• Vanaf 100.000 euro: 60 procent eigen bijdrage, zonder maandmaximum.

Voor Nederlanders en Belgen met een baan, een Spaanse zelfstandigenstatus of gezinsleden op een Spaans zorgnummer kan dit direct verschil maken. Vooral mensen die maandelijks meerdere medicijnen ophalen, zien sneller voordeel wanneer hun inkomen onder 35.000 euro ligt.

Pensionisten krijgen aangepaste plafonds

Ook gepensioneerden krijgen nieuwe grenzen. De meeste gepensioneerden blijven 10 procent betalen, maar Spanje past de maandelijkse maxima aan. Alleen gepensioneerden met een inkomen boven 100.000 euro betalen 60 procent, met een maximum van 61,75 euro per maand.

Nieuwe schijven voor gepensioneerden

• Pensioeninkomen onder 18.000 euro: 10 procent eigen bijdrage, maximaal 8,23 euro per maand.
• Van 18.000 tot 59.999 euro: 10 procent eigen bijdrage, maximaal 13,37 euro per maand.
• Van 60.000 tot 99.999 euro: 10 procent eigen bijdrage, maximaal 18,52 euro per maand.
• Vanaf 100.000 euro: 60 procent eigen bijdrage, maximaal 61,75 euro per maand.

Voor veel Nederlandse en Belgische gepensioneerden in Spanje hangt de toepassing af van hun registratie, hun zorgrecht en de gegevens die Spanje gebruikt om de inkomenscategorie vast te stellen. Wie regelmatig medicijnen haalt, doet er goed aan de kassabon en de toegepaste bijdrage te controleren.

In feite kan het er dus op neerkomen dat als je niet goed geregistreerd staat in het Spaanse zorgsysteem, je jouw medicijnen zelf moet betalen. Aan de ene kant ook wel logisch, omdat je geen bijdrage levert aan de kosten.

Wat gebeurt er als iemand boven het maandmaximum uitkomt?

De autonome regio moet het te veel betaalde bedrag terugbetalen wanneer iemand boven het maandmaximum uitkomt. De wet noemt daarvoor een maximale periodieke afhandeling van zes maanden. Dat punt raakt vooral mensen die tijdelijk in een andere regio medicijnen ophalen of meerdere recepten per maand gebruiken. In Spanje regelen de autonome regio’s veel praktische zorgzaken zelf. Daardoor kan de afhandeling per regio verschillen.

Voor Nederlanders en Belgen betekent dit: bewaar bonnetjes, controleer het bedrag op de tarjeta sanitaria en vraag bij twijfel uitleg in de apotheek of bij het lokale gezondheidscentrum.

Deze groepen blijven vrijgesteld van betaling

Spanje handhaaft vrijstellingen voor kwetsbare groepen. Volgens de gepubliceerde informatie gaat het onder meer om:

• mensen met het zogenaamde Ingreso Mínimo Vital;
• ontvangers van niet-premiegebonden pensioenen;
• werklozen zonder uitkering;
• minderjarigen met erkende handicap;
• mensen met behandelingen na arbeidsongevallen of beroepsziekten;
• mensen met bepaalde kinderbijslagen of aanvullende steun.

Voor buitenlandse inwoners in Spanje geldt opnieuw dat hun administratieve status het verschil maakt. Wie in Spanje woont, maar via een ander land zorgrechten heeft, moet nagaan hoe Spanje de eigen bijdrage verwerkt.

Waarom voert Spanje deze wijziging nu door?

De regering verwijst naar adviezen van het Comité Asesor de la Prestación Farmacéutica. Dat adviesorgaan stelde dat te hoge eigen bijdragen behandelingen kunnen onderbreken, vooral bij chronische patiënten en mensen met weinig inkomen.

Het BOE publiceerde de maatregel als Real Decreto-ley 11/2026. De regering schat de budgettaire impact op 266 miljoen euro. Dat bedrag komt neer op extra publieke dekking voor medicijnen en minder druk op huishoudens.

Praktische gevolgen voor Nederlanders en Belgen in Spanje

Wie in Spanje woont en regelmatig medicijnen gebruikt, kan vanaf nu een ander bedrag aan de apotheekbalie zien. Dat geldt vooral bij recepten via de publieke gezondheidszorg.

Let op deze punten:

• Controleer of de apotheek het juiste percentage toepast.
• Vraag bij twijfel om uitleg bij het centro de salud.
• Bewaar bonnetjes wanneer je denkt dat je boven het maandmaximum uitkomt.
• Controleer of jouw inkomensgegevens goed in het systeem staan.
• Houd rekening met verschillen tussen autonome regio’s bij terugbetalingen.

Voor overwinteraars en tijdelijke bewoners ligt de situatie ingewikkelder. Zij vallen niet altijd onder dezelfde Spaanse administratie als vaste inwoners. Een S1-formulier, Europese zorgkaart of particuliere verzekering kan de praktische afhandeling veranderen.

Al met al is er dus voor veel mensen iets veranderd in Spanje wat betreft de eigen bijdrage voor medicijnen. Maar aan de andere klant zijn er grote groepen inwoners van Spanje uitgesloten voor deze eigen bijdrage. Verder zal het in de praktijk zo zijn dat de verhoging bij de kassa in de apotheek minimaal is en voor degenen met een hoog inkomen zullen het niet eens merken.