De Spaanse centrale bank waarschuwt dat geld op een bankrekening die twintig jaar lang stil ligt, automatisch naar de staat verdwijnt. Wie zijn rekeningen in Spanje niet bijhoudt, raakt zijn spaargeld kwijt.

De Banco de España (de Spaanse centrale bank) richt deze waarschuwing aan alle klanten van banken en spaarinstellingen in het land. Het gaat om rekeningen waarop twintig jaar lang geen enkele beweging plaatsvindt: geen storting, geen opname, geen wijziging. Zo’n rekening geldt op een gegeven moment als verlaten. Vanaf dat punt maakt de bank het saldo over naar de Tesoro Público (de staatskas), waarna het geld definitief eigendom van de staat wordt.

De regel valt niet uit de lucht. Hij komt voort uit de Ley 33/2003 del Patrimonio del Estado (de Spaanse wet op het staatsvermogen), die bepaalt dat onbeheerd tegoed na twee decennia aan de overheid toevalt. Het Spaanse financiële nieuwsmedium El Economista bracht de waarschuwing naar buiten, op basis van informatie van de centrale bank zelf. Veel geld blijft jarenlang ongebruikt op rekeningen staan, iets wat de Spaanse overheid graag anders ziet. Onlangs lanceerde Madrid nog plannen voor een nieuwe spaarrekening om dat stilstaande kapitaal aan het werk te zetten.

Wanneer geldt je rekening als verlaten?

Een rekening belandt niet van de ene op de andere dag bij de staat. Eerst spreekt de bank een presunción de abandono (vermoeden van verlatenheid) uit. Pas wanneer de rekening daarna twintig volle jaren zonder beweging blijft, treedt de overdracht in werking. Een vergeten spaarpotje, een oude rekening van een overleden familielid of een rekening die je ooit opende en nooit sloot: het zijn allemaal kandidaten.

Wat moet de bank doen voordat het geld weg is?

De bank mag het tegoed niet zomaar wegsluizen. Minstens drie maanden van tevoren moet de bank de rekeninghouder of diens erfgenamen per aangetekende post inlichten over de situatie en de resterende termijn. Die plicht vervalt alleen als de kosten van die brief hoger uitvallen dan het bedrag op de rekening. Daarna levert de bank een verklaring waarin staat dat het geld aan de staat is overgedragen, met de datum en de betrokken instantie erbij.

Voor Nederlanders en Belgen met een Spaanse rekening is vooral de erfgenamenkwestie van belang. Wie hier een tweede woning en een bijbehorende rekening heeft, doet er goed aan zijn nabestaanden te vertellen dat die rekening bestaat. Spaanse residenten moeten hun rente op spaarrekeningen en hun vermogen sowieso al opgeven, iets wat door het nieuwe belastingverdrag tussen Nederland en Spanje extra aandacht krijgt.

Waarom is een rekening op nul nog geen gesloten rekening?

Hier zit een hardnekkig misverstand. Een rekening met saldo nul of zonder bewegingen is niet hetzelfde als een opgeheven rekening. Zolang het contract loopt, kan de bank onderhoudskosten in rekening blijven brengen. Staat er net te weinig op om een afschrijving te dekken, dan schiet de bank het bedrag soms voor en kom je in de min te staan. Een lege rekening kost je dus alsnog geld.

Wat raadt de Banco de España aan?

Het advies van de toezichthouder is simpel: hef een rekening die je niet meer gebruikt gewoon op. Met de opkomst van digitale banken zoals Trade Republic en Revolut, beide geregistreerd in Spanje, gaat dat tegenwoordig sneller dan vroeger. Een telefoontje of een bezoek aan een filiaal is niet langer nodig.

Wie zijn spaargeld goed in de gaten houdt, voorkomt niet alleen dat het naar de staat verdwijnt, maar weet ook beter wat er beschikbaar is voor later. Hoeveel je opzij zou moeten zetten, hangt af van je situatie, al biedt een richtlijn als de Greene-formule een handig houvast. En ook los van slapende rekeningen houdt de Spaanse fiscus je financiën nauwlettend in de gaten: Hacienda (de Spaanse Belastingdienst) kijkt verder dan alleen je verblijfsdagen en let ook op waar je je bankzaken regelt. Dezelfde dienst betaalde dit voorjaar miljarden euro’s terug aan belastingbetalers, maar laat ook geen euro liggen die haar toekomt.