Spanje staat al jaren aan de top wat betreft orgaantransplantaties. Dat komt mede door het systeem waarbij iedereen automatisch een donor wordt. Wil je dat niet, dan moet je dat aangeven. Nu heeft het land een nieuw record gevestigd door een recordaantal transplantaties in slechts twee dagen uit te voeren. EN dat is goed nieuws, want achter elk cijfer zitten families, donoren, artsen en patiënten die op deze manier op tijd hulp kregen.

Spanje heeft een nieuw historisch record in transplantaties bereikt. In slechts 48 uur maakten 39 donoren samen 75 transplantaties mogelijk. Het ging om 34 overleden donoren na toestemming van hun families en vijf levende donoren. Volgens het nieuwsmedium Telecinco, dat zich baseert op gegevens van de Organización Nacional de Trasplantes (ONT), vond deze uitzonderlijke transplantatieactiviteit plaats op dinsdag 24 en woensdag 25 maart 2026.

Record in Spanje valt samen met Nationale Transplantatiedag

De 48 uur waarin het record plaatsvond, vielen samen met de Día Nacional del Trasplante, de Spaanse Nationale Transplantatiedag. De ONT benadrukt dat honderden zorgprofessionals, ziekenhuizen, transplantatieteams en vervoersdiensten tegelijk in actie kwamen.

Voor Nederlanders en Belgen in Spanje laat dit zien dat het Spaanse zorgsysteem bij complexe spoedzorg snel kan schakelen. Wie als resident in Spanje bij de Seguridad Social staat ingeschreven, valt in principe onder dit publieke zorgnetwerk. Voor nieuwe inwoners helpt dit stappenplan voor toegang tot de Spaanse gezondheidszorg via de Seguridad Social om de eerste administratieve stappen te begrijpen. Bij transplantaties speelt de medische urgentie en geschiktheid van de patiënt een bepalende rol. Wie de basis van het systeem wil begrijpen, kan meer lezen over de openbare en privégezondheidszorg in Spanje.

Persoonlijk heb ik ervaring met zowel het openbare systeem als het private systeem. Vooral de privézorg wordt veel gebruikt voor de flexibiliteit en snelheid. Daar waar de publieke zorg soms traag aanvoelt, gaat alles net iets sneller bij de private zorg, hetzij met een prijskaartje.

Welke transplantaties voerden Spaanse ziekenhuizen uit?

De 75 transplantaties bestonden uit verschillende soorten ingrepen:

• 49 niertransplantaties
• 14 levertransplantaties
• 8 longtransplantaties
• 2 harttransplantaties
• 1 gecombineerde pancreas-niertransplantatie

Voor patiënten met ernstige nier-, lever-, long- of hartproblemen kan zo’n ingreep het verschil maken tussen jaren wachten en direct behandelen. Ook voor buitenlandse inwoners in Spanje telt dit, mits zij via het Spaanse zorgsysteem toegang hebben tot specialistische zorg en op de juiste wachtlijst staan.

46 ziekenhuizen in 10 autonome regio’s deden mee

Aan het record werkten 46 ziekenhuizen in 10 autonome regio’s mee. Het ging om Andalusië, Aragón, Castilla-La Mancha, Castilla y León, Catalonië, Valencia-regio, Extremadura, Galicië, Madrid en Murcia.

Deze spreiding toont hoe breed het Spaanse transplantatienetwerk functioneert. Tegelijk blijft de discussie over publieke en private zorg actueel, zeker nu steeds meer Spanjaarden voor een private zorgverzekering kiezen. Voor Nederlanders en Belgen die buiten de grote steden wonen, is dat relevant. Transplantatiezorg hangt niet alleen af van één topziekenhuis in Madrid of Barcelona, maar van samenwerking tussen regionale ziekenhuizen, coördinatoren en transportteams.

Vijf privévliegtuigen voor organen en medische teams

Voor het vervoer van organen en transplantatieteams zette Spanje vijf privévliegtuigen in. De operatie betrof de luchthavens van Badajoz, Barcelona, Madrid, Murcia, Valencia en Zaragoza. Bij transplantaties telt tijd zwaar. Organen blijven maar beperkt bruikbaar buiten het lichaam. Daarom speelt logistiek een grote rol, zeker in een land met lange afstanden tussen regio’s.

Spanje blijft wereldleider in orgaandonatie

Spanje staat al meer dan drie decennia aan de wereldtop op het gebied van orgaandonatie en transplantaties. In 2025 voerde het land volgens de ONT 6.334 orgaantransplantaties uit. Dat komt neer op 129 transplantaties per miljoen inwoners. Die activiteit kwam tot stand dankzij 2.547 overleden donoren en 408 levende donoren.

Toch blijft de wachtlijst lang. De ONT meldt dat dagelijks meer dan 5.000 mensen in Spanje op een orgaan wachten. Dat cijfer plaatst het nieuwe record in perspectief: 75 transplantaties in twee dagen helpen veel patiënten, maar lossen de structurele behoefte aan donoren niet op.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in Spanje?

Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen, raakt dit nieuws aan drie praktische punten:

• Wie officieel in Spanje woont en via de publieke zorg verzekerd is, krijgt toegang tot specialistische zorg volgens Spaanse medische criteria. Daarbij speelt ook je persoonlijke gezondheidskaart mee; lees daarvoor hoe je in Spanje je medisch dossier per regio kunt opvragen.
• Orgaandonatie hangt in de praktijk vaak af van toestemming en duidelijke communicatie met familieleden.
• Buitenlandse inwoners doen er goed aan hun wensen rond orgaandonatie met naasten te bespreken, zeker als familie deels in Nederland of België woont.

In Spanje coördineert de Organización Nacional de Trasplantes de samenwerking tussen ziekenhuizen, regio’s en medische teams. Die centrale aanpak vormt een van de redenen waarom Spanje internationaal zo hoog scoort.