De belangstelling voor nieuws stijgt in Spanje voor het eerst in tien jaar. Spaanse media blijven veel geloofwaardiger dan sociale media en AI-chatbots.

Na een decennium van dalend vertrouwen en afnemende interesse laat het Spaanse nieuwsklimaat voorzichtig herstel zien. Dat blijkt uit het jaarlijkse onderzoek naar nieuwsconsumptie dat op 16 juni 2026 verscheen. Het rapport schetst een markt vol versnippering en wantrouwen, maar met duidelijke tekenen van stabilisatie.

Het onderzoek, uitgevoerd door het gerenommeerde nieuwsinstituut Reuters Institute van de Universiteit van Oxford samen met de Spaanse Universidad de Navarra (Universiteit van Navarra), brengt in kaart hoe Spanjaarden zich informeren en welke kanalen ze vertrouwen. De cijfers komen uit een online enquête onder ruim tweeduizend Spaanse internetgebruikers, met veldwerk begin 2026. Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen of het land volgen, geeft het een helder beeld van het medialandschap om hen heen.

Waarom stijgt de belangstelling voor nieuws weer?

Het meest opvallende cijfer is de hernieuwde interesse. 54 procent van de Spanjaarden noemt zich sterk geïnteresseerd in de actualiteit, drie procent meer dan in 2025 en de hoogste score in vier jaar. Spanje klimt daarmee van de zestiende naar de zevende plaats onder de 48 onderzochte landen.

De stijging is breed. Vooral onder 65-plussers en in de groep van 35 tot 44 jaar groeit de belangstelling, beide met zeven punten, maar ook jongeren onder de 35 haken weer aan. Spaanse senioren worden steeds digitaler; eerder bleek al dat zij AI vooral over hun gezondheid raadplegen. Toch blijven de jongste lezers op afstand. Ruim de helft van de min-25-jarigen toont weinig interesse en vertrouwen, een groep die de onderzoekers ninis informativos (informatieve afhakers) noemen.

Hoe geloofwaardig zijn Spaanse media nog?

Het vertrouwen in het nieuws stijgt licht, naar 33 procent, twee procent meer dan vorig jaar. Vragen de onderzoekers naar het nieuws dat mensen zelf volgen, dan loopt dat op tot 42 procent. Dat steekt scherp af tegen de 19 procent die nieuws via sociale media of AI-chatbots vertrouwt, en de 27 procent die afgaat op zoekmachines.

De geloofwaardigheid van de grote Spaanse nieuwsmerken stijgt met drie punten naar 45 procent. Dat Spanjaarden van alle Europeanen het meeste vertrouwen hebben in kunstmatige intelligentie, maakt het lage cijfer voor AI als nieuwsbron des te opvallender. Mensen omarmen de technologie, maar voor betrouwbaar nieuws vertrouwen ze haar nog niet.

Spaanse media en social media

In het onderzoek is ook geanalyseerd welke online media het meest worden geraadpleegd en in welke digitale kranten het grootste vertrouwen wordt gesteld. De digitale uitgave van El País, die in 2026 alweer vijftig jaar bestaat, blijkt de meest gelezen te zijn, gevolgd door elDiario.es, El Mundo, 20Minutos, RTVE Noticias, OKDiario, en daarna andere publicaties zoals Antena3, Marca, El Confidencial, El Español, La Vanguardia en ABC. Desondanks hebben lezers het meeste vertrouwen in 20Minutos, ABC, Antena3, Cadena Ser, Cope, El Mundo, El País en andere kranten.

Wat betreft sociale media wordt het merendeel van het nieuws (voornamelijk door jongeren) gevolgd op platforms zoals Instagram, Facebook, WhatsApp, YouTube, TikTok en X. In het bijzonder is Instagram in populariteit aanzienlijk toegenomen het afgelopen jaar.

Wat betekent de opkomst van influencers?

Een nieuw thema in het rapport is de rol van influencers en contentmakers. 40 procent van de Spanjaarden informeerde zich de week voor de enquête via deze nieuwe spelers, vooral de jongere kijkers. Het publiek vindt makers toegankelijker en vermakelijker dan de traditionele pers.

Op de punten die er voor kwaliteit toe doen, lopen journalisten echter voorop: betrouwbaarheid, kennis van zaken en onpartijdigheid. De onderzoekers spreken niet van vervanging, maar van aanvulling. Wanneer Spanjaarden betalen voor digitaal nieuws, doen ze dat vrijwel uitsluitend bij echte nieuwsbedrijven, niet bij influencers.

Waarom maken Spanjaarden zich zorgen over nepnieuws?

Niet alle cijfers stemmen positief. 74 procent maakt zich zorgen of mensen online waar van onwaar kunnen onderscheiden, vijf punten meer dan in 2025 en twaalf meer dan in 2022. Het is het hoogste niveau uit de hele meetreeks. Eerder bleek al dat bijna de helft van de Spanjaarden nepnieuws niet herkent.

Die onrust past in een breder patroon. Spaanse burgers, net als Nederlanders die fake news als grootste bedreiging zien, worstelen met de stroom aan bulos (nepberichten) op sociale media. In een omgeving waar algoritmes bepalen wat mensen te zien krijgen, zes op de tien gebruikers komt via sociale media en aggregators bij het nieuws, blijven de gevestigde merken het anker.

De Spaanse regering kondigde eerder plannen aan om sociale media en desinformatie harder aan te pakken. Ondertussen kiezen Spanjaarden hun nieuws nog steeds het vaakst bij de merken die ze het meest vertrouwen, het meest betalen en het sterkst met kwaliteit verbinden.