Misschien heb je er nog niet van gehoord, maar discotheken of nightclubs zijn uit, want iedereen gaat nu naar listening bars. Nou ja, het is niet bekend of echt iedereen naar de luister-bars gaat in Spanje, maar de groep bezoekers wordt wel steeds groter. Maar wat is dit nieuwe fenomeen en heb je een listening bar vlakbij waar jij woont?

Het nachtleven verandert. Niet overal tegelijk, maar wie goed kijkt, ziet een duidelijke verschuiving: minder bonkende baslijnen op de dansvloer, meer mensen die bewust zitten te luisteren naar muziek op een kwalitatief hoogwaardige geluidsinstallatie, glas in de hand. De listening bar — in het Spaans de bares de escucha — omarmt een nieuw publiek dat uitgaat om te hóren, niet om te dansen. Spanje loopt nog niet voorop, maar het fenomeen klopt ook hier aan de deur. Madrid heeft al verscheidene gespecialiseerde locaties en Barcelona volgt. Volgens het nieuwsmedium La Vanguardia triomfeert het concept al wereldwijd en weet het nu ook de Spaanse grote steden te bereiken.

Zo werkt een listening bar

De naam zegt het al: je gaat erheen om te luisteren. Maar wat dat precies betekent, verschilt per locatie. Sommige bars bieden een zogenaamde active listening session aan: bezoekers nemen plaats in een insonore ruimte, het licht gaat laag, en gedurende een uur of twee draait een vinylplaat op een installatie die tienduizenden (soms honderdduizenden) euro’s heeft gekost. Praten wordt ontmoedigd. Andere locaties hanteren een meer sociale aanpak, waarbij de muziek op hoog niveau klinkt, maar er ook gewoon gedronken en gepraat wordt.

Het fundament van elke serieuze hi-fi-bar is het materiaal: handgemaakte houten luidsprekerkassen, buizenversterkers en nauwkeurig gekalibreerde draaitafels. Het geluid is warm, gedetailleerd en omsluitend, een wereld verwijderd van de Bluetoothboxjes die thuis op het aanrecht staan. Urban Style Journal

Van Japanse jazzbar tot Europese trend

Om te begrijpen waarom listening bars zo populair zijn, is het nuttig om naar Japan te kijken, waar de eerste locaties bekendstonden als ongaku kissaten oftewel muziekcafés. Die jazz kissa-bars, geboren in de jaren dertig van de vorige eeuw, staan nog altijd in Tokio en Kioto. Gasten betalen entree, nemen plaats, bestellen een koffie, en luisteren. Praten geldt als onfatsoenlijk.

Steeds meer locaties wereldwijd nemen dit concept over, waarbij hoogwaardige geluidsinstallaties worden geïnstalleerd die ook de meest veeleisende audio-liefhebbers kunnen imponeren. Sommige bieden een sociale ervaring bij een drankje, terwijl andere betaalde active listening-sessies aanbieden waarbij de muziek en de luidsprekers centraal staan.

Wat Spanje anders maakt

Hoewel het concept in andere landen al stevig voet aan de grond heeft gekregen, heeft Spanje nog een beperkte aanwezigheid van dit type gelegenheid. De implementatie is eerder incidenteel en sterk gekoppeld aan specifieke evenementen dan aan een stabiel aanbod.

Toch past het concept bij iets wat in Spanje al langer speelt. Discotheken in steden als Barcelona en Madrid zijn tegenwoordig minder snel geneigd om tot diep in de nacht open te blijven, als onderdeel van een bredere trend die ook wel ‘soft clubbing’ wordt genoemd. Hogere huurprijzen, strenger handhavingsbeleid en buurtbewoners die klagen over geluidsoverlast nemen de klassieke discotheek in de tang.

Wie in Spanje woont of er regelmatig komt, weet dat geluidsoverlast een serieus regelgevingsdossier is: de Ley 37/2003 over ruido (geluid) biedt gemeenten een krachtig instrument om horecaondernemers aan banden te leggen.

De prognoses zijn er somber over: sommigen voorspellen dat de traditionele discotheek tegen 2030 grotendeels zal verdwijnen. De listening bar vult die leegte niet volledig op, daarvoor zijn de doelgroepen te verschillend, maar biedt wel een aantrekkelijk alternatief voor de generatie die moe is van oorverdovende bassystemen.

Een nieuw soort uitgaan: rustiger, duurder, bewuster

Het typische publiek van een listening bar bestaat doorgaans uit mensen van 25 tot 30 jaar met wat meer te besteden, die niet per se tot zes uur ’s ochtends in een discotheek willen staan, maar wél de muziek van een goede DJ willen horen. Een doordacht geluidssysteem en een weloverwogen inrichting bepalen de sfeer.

Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen of op vakantie gaan, is dit een interessante ontwikkeling. Madrid en Barcelona groeien nog altijd als toeristische bestemmingen, maar dat brengt ook druk met zich mee op het nachtleven. De listening bar speelt in op een behoefte aan kwaliteit boven kwantiteit, minder lawaai, meer beleving. Dat is een aanbod dat ook de oudere Spanje-liefhebber aanspreekt.