Wie dit jaar met de auto de grens over trekt naar Spanje, merkt het direct bij de eerste tankbeurt: de klassieke zomervakantie op eigen wielen wordt steeds duurder. In de Nederlandse media werd onlangs geschreven dat de rit naar het zonnige zuiden dreigt uit te groeien tot een kostbare onderneming. En dat is geen overdrijving. Benzineprijzen in Nederland zijn de afgelopen maanden fors gestegen, de Franse autoroutes tellen meteen honderden kilometers aan péages (tolwegen), en ook de Spaanse autopistas (snelwegen met tol) zijn per 1 januari 2026 opnieuw duurder geworden. Wie geen goed rekenwerk doet vóór vertrek, staat al bij de eerste grensoversteek voor een onaangename verrassing.

De situatie treft direct de honderdduizenden Nederlanders en Belgen die elk jaar met de auto richting de Costa Brava, de Costa Blanca of Andalusië rijden. De afstand van Amsterdam naar Málaga bedraagt ruim 2.400 kilometer. Ga je erheen en terug, dan rij je al gauw 5.000 kilometer. Bij de huidige pompprijzen en tolkosten loopt de brandstof- en tolfactuur voor een gemiddeld gezin al snel op tot een bedrag van 600 à 800 euro, alleen al voor de rit. Reden genoeg om de kosten goed in kaart te brengen.

Tanken Nederland duur: Spanje stuk goedkoper

Het grootste deel van de financiële pijn zit aan de Nederlandse kant van de grens. De gemiddelde benzineprijs in Nederland is inmiddels opgelopen tot ruim 2,38 euro per liter, terwijl diesel rond de 2,28 euro kost. Dat zijn prijzen die fors boven het Europese gemiddelde liggen. De oorzaak zit deels in het Nederlandse accijnsbeleid: Nederland heft per liter benzine een van de hoogste accijnzen van Europa, en hoewel de tijdelijke korting uit 2022 voor 2026 deels is verlengd, dreigt die in 2027 volledig te verdwijnen.

Wie de grens over is en in Spanje aankomt, haalt opgelucht adem bij het tankstation. Benzine kost in Spanje gemiddeld zo’n 1,55 euro per liter, diesel zo’n 1,69 euro — aanzienlijk minder dan in Nederland. Dat verschil valt te verklaren door de lagere accijnzen in Spanje. Terwijl belastingen in Nederland goed zijn voor meer dan 54 procent van de uiteindelijke benzineprijs, is dat in Spanje slechts 45 procent. Slim tanken in Spanje loont: stap even van de snelweg af, want langs de autopistas liggen de prijzen merkbaar hoger dan bij tankstations in steden of bij supermarkten.

Peajes: duurder, maar steeds meer gratis

De peaje, de Spaanse tolheffing, is al decennialang een vast onderdeel van de reis naar het zuiden. En ook dat wordt duurder. Per 1 januari 2026 kregen de Spaanse tolwegbeheerders van de overheid toestemming om de tarieven extra te verhogen, bovenop de gebruikelijke inflatiecorrectie. Die verhoging treft met name trajecten langs de oost- en zuidkust.

Toch is er ook goed nieuws. In 2026 worden verschillende tolwegen in Spanje gratis of goedkoper, waaronder de rondweg van Alicante op de AP-7. Voor automobilisten die richting de Costa Blanca rijden, is dat een welkome meevaller. Ook de AP-68 tussen Bilbao en Zaragoza wordt vanaf november 2026 definitief tolvrij. De populairste route voor Nederlanders — de AP-7 langs de Middellandse Zeekust van de Franse grens via Girona tot aan Alicante — is al sinds 2021 grotendeels tolvrij. Wie doorrijdt naar het zuiden, richting Almería of Málaga, betaalt op delen van de AP-7 wél nog tol.

Wat betaal je nu echt?

Een enkele rit van Nederland naar de Costa Blanca via Frankrijk kost al gauw zo’n 90 euro aan tol in Frankrijk alleen. In Spanje komen daar afhankelijk van de route nog enkele tientallen euro’s bij. Wie met een caravan of camper rijdt, betaalt doorgaans een hogere tariefklasse. Het loont dan ook om vooraf goed te plannen. Onzichtbare tolwegen in Frankrijk, waarbij je geen slagboom meer tegenkomt maar achteraf een factuur krijgt als je niet betaalt, zijn eveneens iets om rekening mee te houden. Niet betalen levert een boete op van maar liefst 375 euro.

Een elektronische tolbadge, de VIA-T in Spanje, kan tijd en soms geld besparen. Hiermee rij je zonder te stoppen door de tolpoorten en profiteer je op sommige trajecten van kortingen.

Elektrisch rijden: goedkoper of niet?

Wie dacht dat een elektrische auto de oplossing is voor de stijgende brandstofkosten, heeft het niet altijd bij het rechte eind. Op een vakantierit van 3.000 kilometer via publieke snelladers kan de extra stroomkost bij hoge bezetting, warmte en rijsnelheid al snel oplopen tot meer dan 80 euro boven het normale tarief. Daarbij komt de laadtijd, die bij een elektrische auto op een lange vakantierit al snel uitkomt op vier tot vijf extra tussenstops.

Plan slim, rij goedkoper

De autovakantie naar Spanje is niet goedkoop, maar met goede voorbereiding valt er veel te besparen. Tank in Nederland zo min mogelijk bij — en doe dat zeker niet langs de snelweg. Rij via België, waar benzine 10 tot 15 cent per liter goedkoper is dan in Nederland. Zodra je in Spanje bent, zijn supermarktpompstations structureel de goedkoopste optie. Check via Google Maps of de app Gaspy de actuele brandstofprijzen bij Spaanse tankstations langs de route. En overweeg of de snelste route ook de goedkoopste is — soms loont het om een alternatieve weg te nemen en de peaje over te slaan.