Het kabinet-Jetten wil de AOW-leeftijd versneld verhogen, mogelijk tot boven de 71 jaar voor jongere generaties. In Spanje gaat de pensioenleeftijd juist op slot bij 67 jaar, en dat verschil is groter dan het lijkt.

Den Haag wil komaf maken met de bestaande afspraken over de pensioenleeftijd. Het plan van het kabinet-Jetten: vanaf 2033 gaat voor élk jaar dat Nederlanders gemiddeld langer leven de AOW-leeftijd ook met een vol jaar omhoog. Op dit moment is dat een soepeler verhouding van acht maanden extra pensioenleeftijd per jaar extra levensverwachting, een afspraak die in 2019 zorgvuldig werd vastgelegd in het Pensioenakkoord met vakbonden en werkgevers. Die deal wil het kabinet nu openbreken.

De gevolgen zijn niet mis. Onder de nieuwe plannen zou de AOW-leeftijd in 2037 uitkomen op 68 jaar, in 2045 op 69, in 2054 op 70 en rond 2064 op 71 jaar. Wie nu dertig is, zou dus pas op zijn of haar 71e aanspraak kunnen maken op de basispensioenuitkering van de staat.

Hoe zit het in Spanje?

Wie hier woont of van plan is te emigreren, kijkt naar een heel ander systeem. Spanje verhoogt de pensioenleeftijd ook, maar op een veel bescheidener manier. In 2026 is de gewone pensioenleeftijd 66 jaar en 10 maanden voor wie minder dan 38 jaar en 3 maanden heeft bijgedragen aan de sociale zekerheid. Wie wél zo lang heeft gewerkt, mag al met 65. Die leeftijd stijgt daarna geleidelijk door naar 67 jaar in 2027.

Dat is het eindpunt. De stijging van de Spaanse pensioenleeftijd begon in 2013 en is in 2027 afgerond op 67 jaar. Er zijn geen plannen om daarna verder te verhogen. De Spaanse regering heeft de pensioenen juist hervormd met als doel de uitkeringen te verhogen en de minimumpensioenen op te trekken richting Europees niveau. De Autoridad Fiscal (de onafhankelijke begrotingswaakhond) waarschuwt wél dat de massale pensionering van de babyboomers de komende decennia drie tot vier procentpunt van het bbp kan kosten, ook met de nieuwe pensioenleeftijd. Maar een automatische koppeling tussen levensverwachting en pensioenleeftijd — zoals Nederland die wil invoeren — is in Spanje niet aan de orde.

Het contrast is dus opvallend: Nederland wil mechanisch doorverhogen tot ver in de zeventig, Spanje zet de grens op 67 en houdt het daarbij.

Wie blijft er in Nederland buiten schot?

Mensen die nu al AOW ontvangen, en dat geldt voor de meeste Nederlanders die hier in Spanje wonen, hebben niets te vrezen. De verhoging geldt niet met terugwerkende kracht. Mensen met een zwaar beroep lijken ook een uitzonderingspositie te krijgen: in de Tweede Kamer werd een motie ingediend om de maatregel juist voor die groep te verzachten, en de coalitie heeft beloofd daarmee aan de slag te gaan.

Als je nog niet met pensioen bent en nadenkt over emigreren, dan lees je op SpanjeVandaag hoeveel AOW je kwijtraakt als je 5, 10 of 20 jaar in Spanje woont — en een latere AOW-leeftijd maakt die berekening er niet eenvoudiger op.

Wat kun je zelf doen?

Of je nu in Spanje woont of nog in Nederland werkt: de boodschap is dezelfde. Controleer regelmatig je pensioenoverzicht, denk na over aanvullende opbouw via een privé- of werkgeverspensioen, en houd de politieke ontwikkelingen in de gaten. Wijzigingen in de AOW-leeftijd vragen formele wetswijzigingen en worden de komende maanden verder uitgewerkt.

Voor wie het Spaanse pensioenstelsel wil begrijpen naast de Nederlandse AOW — hoe de Seguridad Social (het Spaanse socialezekerheidsstelsel) werkt, wat de pensioenleeftijd hier precies inhoudt — biedt de SpanjeVandaag uitleg over het Spaanse pensioen een goed startpunt. En voor wie recent het AOW-vakantiegeld van mei ontving: dat geld was er gelukkig nog gewoon, dit jaar zelfs twintig procent hoger dan vorig jaar.

Spanje kiest voor rust op het pensioenvlak. Nederland kiest voor onzekerheid — en dat merken Nederlanders hier aan beide kanten van het debat.