Voor het eerst in de geschiedenis zijn in de Catalaanse Pyreneeën twee berinnen gefilmd die allebei drie welpen bij zich hebben. De beelden bevestigen dat het herstel van de bruine beer in de regio steviger is dan ooit.

De opnames zijn gemaakt in het berggebied rond de Val d’Aran (Vallei van Aran), het noordwestelijke puntje van Catalonië waar Spanje, Frankrijk en Andorra samenkomen. Natuurwachters en vrijwilligers die de beren volgen, leggen elk voorjaar met verborgen camera’s en telelenzen vast welke osas (berinnen) zich met jongen laten zien. Dat twee moederdieren tegelijk met drie welpen worden waargenomen, is nooit eerder gedocumenteerd in dit deel van de Pyreneeën.

Het nieuws werd deze maand gemeld door het Spaanse nieuwsmedium 20minutos, dat de beelden koppelt aan de groeiende beerpopulatie in de regio. Het is voor natuurliefhebbers en biologen een opsteker na jaren van onzekerheid over de vraag of de beer zich in Catalonië blijvend zou kunnen vestigen.

Waarom is dit zo bijzonder?

Drie welpen tegelijk krijgen komt bij de bruine beer voor, maar is allesbehalve de norm. Meestal brengt een osa een of twee jongen ter wereld. Dat twee verschillende moederdieren in hetzelfde jaar en dezelfde vallei drieling-nesten grootbrengen, wijst op gunstige omstandigheden: voldoende voedsel, weinig verstoring en een populatie die zich genetisch voldoende heeft kunnen herstellen om succesvol te reproduceren.

De Grupo de Seguimiento Transfronterizo del Oso Pardo (GSTOP), de grensoverschrijdende werkgroep die de beren in de Pyreneeën monitort met steun van de regionale overheden in Frankrijk, Catalonië, Andorra en Aragón, telde de afgelopen jaren een schommelend, maar op de lange termijn stijgend aantal geboortes. Van dichtbij bijna uitgestorven in de jaren tachtig, groeide de totale populatie in de Pyreneeën naar meer dan honderd dieren, waarvan zo’n de helft in Catalaans gebied leeft.

Hoe is de beer teruggekeerd in de Pyreneeën?

De bruine beer verdween in de twintigste eeuw bijna volledig uit de Pyreneeën door jacht, vergif en het krimpen van zijn leefgebied. Vanaf 1996 werden Sloveense beren losgelaten om de kleine restpopulatie nieuw bloed te geven. Vrijwel alle beren die er nu rondlopen, stammen af van die ingevoerde dieren. Dat leidde de afgelopen jaren juist tot zorgen over inteelt, omdat een groot deel van de populatie van slechts enkele founder-dieren afstamt. Een voorjaar met meerdere drielingen is dan ook goed nieuws voor de genetische spreiding van de soort.

Vorig jaar zomer dook al eerder een berenvideo uit dezelfde vallei op, toen een jonge natuurliefhebber met een verborgen camera wilde beren filmde in de Pyreneeën en zijn video op TikTok miljoenen keren werd bekeken.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in de Pyreneeën?

Voor wie in de Val d’Aran of het aangrenzende Pallars woont of er graag wandelt, is een groeiende berenpopulatie vooral een teken dat je alert moet blijven in de bergen: hou afstand, laat eten nooit onbeheerd achter en maak geluid op smalle paden. Wandelaars die dorpen als het pittoreske Arties bezoeken, midden in berengebied, komen in de praktijk zelden een dier tegen, maar de kans neemt met de jaren wel toe.

De vallei is ook cultureel bijzonder: hier wordt het Aranees gesproken, een aan het Occitaans verwante taal die sinds 2010 mede-officieel is in Catalonië. Wie meer wil weten over deze streektaal, leest daar meer over in ons overzicht van talen en dialecten in Spanje.

Dat de bergen hier al miljoenen jaren dieren herbergen, bewijst ook een ander recent verhaal: niet ver hiervandaan werd op grote hoogte een fossiele zeester teruggevonden, een herinnering aan de tijd dat deze bergtoppen nog zeebodem waren. Het herstel van de beer past bovendien in een breder patroon: ook de Iberische lynx bereikte in 2025 een recordaantal en dook voor het eerst zelfs op in de Spaanse Pyreneeën.