Een 42 meter lange boei voor de Baskische kust wekt stroom op uit zeegolven en is aangesloten op het Spaanse elektriciteitsnet. Het ingenieursbureau IDOM uit Bilbao bewees daarmee dat de Cantabrische Zee meer kan zijn dan een gevaarlijk stuk water.

De installatie heet MARMOK A-5 en weegt 162 ton, waarvan slechts zes meter boven water uitsteekt. De overige 36 meter staal ligt verankerd op bijna 90 meter diepte, voor de kust van Armintza in Bizkaia. Vorige week maakte het nieuwsmedium VozPópuli bekend dat de boei via een onderzeese kabel stroom levert aan het gewone net.

Hoe werkt de boei van binnen?

De truc zit volledig binnenin. Een waterkolom beweegt op en neer met de golven, als een reusachtige zuiger. Die beweging perst lucht langs twee turbines van elk 15 kilowatt. Aan de buitenkant geen enkel bewegend onderdeel, want zout water en constante golfslagen vreten staal en assen aan, en een storing op zee repareren is kostbaar. IDOM rekent erop dat dit ontwerp de productiekosten met meer dan de helft verlaagt ten opzichte van eerdere versies.

Mutriku: al vijftien jaar het bewijs dat het werkt

Baskenland heeft op dit vlak al een staat van dienst. In de havenplaats Mutriku draait sinds 2011 de eerste commerciële golfenergiecentrale van Europa, met zestien turbines ingebouwd in de havenpier. De installatie van het Ente Vasco de la Energía (EVE, Baskisch Energie-instituut) levert stroom voor circa honderd huishoudens en produceerde inmiddels meer dan drie miljoen kilowattuur; wereldwijd de langst draaiende van zijn soort. Mutriku diende nooit om veel te produceren, maar als doorlopend testlab voor de turbines en systemen die nu op open zee worden ingezet.

Spanje bouwt intussen ook volop aan drijvende windparken op zee, waarvoor eerder al een drijvende turbine voor diezelfde Baskische kust stroom leverde aan duizenden huishoudens. Golfenergie past in datzelfde streven naar een bredere, stabielere energiemix, iets wat de Spaanse stroomrekening de afgelopen jaren opvallend laag heeft gehouden.

Europees geld en een jaar lang testen in de branding

De MARMOK A-5 maakt deel uit van EuropeWave, een Europees programma dat 13,4 miljoen euro verdeelt over drie finalisten: het Ierse CETO Wave Energy, het Schotse Mocean Energy en IDOM. Elk prototype moet een volledig jaar aantoonbaar draaien in open zee; IDOM test bij het BiMEP-platform voor de Baskische kust. Geen zachte omgeving: een eerdere versie van de MARMOK overleefde drie winters op de Cantabrische Zee, met golven tot meer dan veertien meter.

Dertig kilowatt gaat de energierekening van niemand omlaag brengen. Maar Spanje heeft al bewezen volledig op hernieuwbare energie te kunnen draaien, en elke nieuwe bron die standhoudt in de branding brengt dat doel een stap dichterbij.