València richt als eerste Spaanse stad een Comité de Crisis Turística (comité voor toerismecrises) op, bedoeld om vakantiegangers snel bij te staan tijdens extreem weer of andere noodsituaties. Het nieuwe plan RETUR regelt onder meer meertalige informatie, noodopvang en hulp bij terugkeer naar huis.

Het initiatief komt van de Fundación Visit València en brengt alle grote spelers uit de toeristische sector voor het eerst structureel rond dezelfde tafel. Wethouder Paula Llobet, verantwoordelijk voor Toerisme, Innovatie en Investeringen, presenteerde het plan deze week als een landelijke primeur.

Aanleiding is de wens om beter voorbereid te zijn op momenten waarop het misgaat, denk aan hevige regenval, hitte of andere crisissituaties die toeristen in de stad kunnen overvallen. Voor Nederlanders en Belgen die naar València reizen of er een deel van het jaar wonen, betekent dit voortaan een aanspreekpunt met heldere informatie in hun eigen taal, in plaats van verwarring en losse berichten via sociale media.

Volgens de website van het Ayuntamiento de València, het communicatieplatform van de gemeente València, draait het plan om snelheid en coördinatie. De naam van het nieuwe protocol is RETUR (Plan de Resiliencia Turística frente a Emergencias, oftewel Plan voor Toeristische Veerkracht bij Noodsituaties), en het geldt als het eerste van dit type in heel Spanje.

Wat houdt het plan RETUR precies in?

Het protocol regelt vier concrete zaken voor bezoekers die in de problemen komen. Er komen informatiekanalen in meerdere talen, plannen om toeristen tijdelijk elders onder te brengen als hun accommodatie onbruikbaar wordt, hulp bij terugkeer naar het thuisland en afspraken over samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven.

Llobet noemt de coördinatie tussen bestuur en ondernemers doorslaggevend. Ze wil dat toeristen weten dat er, mocht er iets gebeuren, een georganiseerd vangnet klaarstaat om ze te beschermen.

In het comité zitten vrijwel alle relevante partijen: de Fundación Visit València zelf, hotelkoepel Hosbec, verhuurorganisatie Aptur CV, reisbureaukoepel AEVAV, de vereniging van officiële stadsgidsen, de horecasector, het Palacio de Congresos, beursorganisatie Feria València, werkgeversorganisatie CEV, de Kamer van Koophandel, wetenschapsmuseum Ciutat de les Arts i les Ciències en het Cuerpo Consular (corps van consulaten in de stad).

Waarom komt dit initiatief juist nu?

De timing is geen toeval. Sinds de verwoestende overstromingen in de regio Valencia van oktober 2024 staat de kwetsbaarheid van de regio voor extreem weer hoog op de agenda. Ook afgelopen jaren trokken meerdere zware DANA’s (afkorting van Depresión Aislada en Niveles Altos, een geïsoleerde regendepressie op grote hoogte) over de Comunidad Valenciana, met wateroverlast en verstoorde vakanties tot gevolg.

Toerisme is voor València van levensbelang, en juist daarom kiest de stad ervoor om niet te wachten tot de volgende crisis zich aandient. De sector zelf toont zich in noodsituaties doorgaans bereidwillig om te helpen, zo blijkt ook uit eerdere voorbeelden waarbij hulpdiensten zoals de militaire noodeenheid UME moesten uitrukken, zoals recent nog gebeurde na zware stormschade op Tenerife. Met het nieuwe comité wordt die spontane hulpvaardigheid nu ook officieel gebundeld.

Wat is de tweede taak van het comité?

Naast de bescherming van bezoekers krijgt het comité een tweede, minstens zo belangrijke rol: het kanaliseren van de solidariteit die de sector traditioneel toont in crisistijd. Llobet wijst erop dat hoteliers, horecaondernemers en toeristische professionals in València altijd als eersten klaarstaan met bedden, eten of vervoer wanneer het misgaat.

Met het comité kan die hulp voortaan gestructureerd worden ingezet, zodat essentiële middelen sneller bij de getroffen bevolking terechtkomen. Llobet noemt dit een model van samenwerking dat de stad veiliger, veerkrachtiger en menselijker maakt.

Wat merken Nederlandse en Belgische bezoekers hiervan?

Voor wie een stedentrip naar València plant of er als vaste overwinteraar verblijft, is dit vooral geruststellend nieuws. Bij extreem weer bestaat straks een vast protocol, in plaats van dat toeristen afhankelijk zijn van losse berichtgeving. Wie recent nog te maken kreeg met ergernis over toeristisch gedrag in de binnenstad, ziet hier een andere kant van de stad: eentje die actief investeert in de veiligheid van haar bezoekers.

Reizigers die zelf willen weten hoe ze zich het beste voorbereiden op noodweer in Spanje, vinden praktische tips in het overzicht van het Nederlandse Rode Kruis. En wie de Spaanse weerberichten beter wil leren begrijpen, met termen als DANA en andere fenomenen, kan terecht in dit overzicht van Spaanse weerfenomenen.

Of het RETUR-plan ook standhoudt bij een echt zware crisis, moet nog blijken. Toerisme in Spanje kampt sowieso al met de gevolgen van steeds heftiger wordend weer: onderzoek laat zien dat hittegolven toeristen op termijn wegjagen, dus elke maatregel die het vertrouwen van bezoekers versterkt, komt de stad goed uit.