Het spook van de grote stroomuitval dwaalt nog steeds rond in Spanje. Veel mensen herinneren zich de momenten waarop alles opeens op zwart ging nog als de dag van gisteren. Uit een nieuw onderzoek komt naar voren dat bijna de helft van de Spanjaarden met een schuin oog naar de toekomst kijkt en vreest dat het licht binnenkort weer zomaar uit kan gaan. Die onzekerheid zit diep, want we beseffen nu meer dan ooit hoe kwetsbaar we eigenlijk zijn zonder een stopcontact dat werkt.

Als je naar de getallen kijkt, schrik je toch een beetje. Zo’n vijftig procent van de ondervraagden rekent er serieus op dat er opnieuw een ‘apagón’ plaatsvindt. Dat is niet zomaar een groepje pessimisten; het is de helft van het land. Het laat zien dat het vertrouwen in het elektriciteitsnetwerk een flinke knauw heeft gekregen. Mensen voelen aan hun water dat het systeem onder druk staat en dat geeft een onbehaaglijk gevoel.

Interessant genoeg zoeken de meeste mensen de oplossing in een heel andere hoek. Ongeveer 65 procent kiest vol overtuiging voor zon en wind. En nee, dat is niet alleen omdat ze het klimaat willen redden. Het gaat vooral om een stukje eigen regie. Mensen willen niet meer aan het lijntje gehouden worden door grote, soms wat wankele systemen. Duurzaamheid is in dit geval simpelweg een slimme manier om de boel in eigen hand te houden.

De schrik zit er simpelweg nog goed in. Toen de stroom de vorige keer uitviel, merkten we pas echt hoe lamgeslagen we zijn zonder wifi, een werkende koelkast of licht in de straat. Alles valt stil: je werk, het contact met je vrienden, zelfs de meest simpele dingen in huis. Dat soort ervaringen blijven tussen je oren zitten, ook al branden de lampen nu weer gewoon als je de schakelaar omzet.

Je ziet die groene wens trouwens overal terug, ongeacht hoe oud iemand is. Natuurlijk lopen de jongeren vaak voorop, maar ook de oudere generaties zien steeds vaker dat het roer om moet. Je hoeft maar om je heen te kijken in de Spaanse straten om te zien dat zonnepanelen steeds vaker het dak sieren. Het is geen abstract praatje meer van politici, maar iets wat we zelf doen.

Natuurlijk zijn er ook terechte vragen. Kan het huidige netwerk zo’n grote omschakeling wel aan? En wat gaat dat geintje ons allemaal kosten op de lange termijn? Het is logisch dat mensen zich afvragen of we niet te hard van stapel lopen. De zorg over de rekening aan het einde van de maand is voor velen minstens zo groot als de angst voor een donker huis.

Eén ding is zeker: energie is een onderwerp geworden waar iedereen over meepraat aan de keukentafel. De Spanjaarden zijn wakker geschud. De combinatie van angst voor een nieuwe storing en de groeiende roep om duurzame energie laat zien dat er echt iets is veranderd in hoe we naar onze voorzieningen kijken. Die nieuwe manier van denken is misschien wel de allergrootste verandering van de afgelopen tijd.