In de Volkskrant is in een column een opvallende stelling te lezen die eigenlijk ook geldt voor Spanje. Er wordt door veel mensen scheef gekeken naar migranten; ze moeten het land verlaten, laat ze teruggaan naar hun eigen land. Die gedachte hoor je overal. Maar draai het eens om. Wat gebeurt er als juist die groep massaal stopt met werken, al is het maar voor een paar dagen?

Ik weet dat dit een beladen onderwerp is en dat de reacties op Facebook ongetwijfeld weer vol zullen lopen met negatief geluid. Toch loont het om even verder te kijken. Lees, observeer en vorm daarna pas je mening. Zonder buitenlanders of migranten – waar Nederlanders en Belgen in Spanje ook onder vallen – zou Spanje op veel plekken simpelweg vastlopen.

De column schetst een scenario dat bijna ongemakkelijk realistisch aanvoelt. Migranten die het werk neerleggen. Niet wekenlang, maar slechts één of twee dagen. Volgens de schrijver zou Nederland dan al snel vastlopen. Supermarkten raken leger, transport vertraagt, zorginstellingen komen in de knel. Het zijn precies die banen die vaak onzichtbaar blijven, maar ondertussen wel alles draaiende houden.

En wie een beetje om zich heen kijkt in Spanje, ziet hetzelfde patroon. Misschien nog wel sterker. In de landbouw bijvoorbeeld, waar een groot deel van het werk wordt gedaan door buitenlandse arbeidskrachten. Aardbeien, sla, komkommers. Producten die dagelijks op tafel verschijnen, maar zelden worden gekoppeld aan de mensen die ze oogsten. Haal die groep weg en de keten hapert direct.

Het blijft niet bij de landbouw. Ook in de bouw, horeca en schoonmaak draait een flink deel van de economie op migranten. Denk aan de terrassen waar je zit in de zon, de appartementencomplexen die langs de kust uit de grond zijn gestampt, de hotels die elke dag weer worden klaargemaakt voor nieuwe gasten. Het werk wordt vaak gedaan door mensen die tegelijkertijd onderwerp zijn van kritiek.

Er zit iets tegenstrijdigs in hoe er naar migratie wordt gekeken. Aan de ene kant klinkt het hard: ze moeten weg, ze horen hier niet. Aan de andere kant is er een afhankelijkheid die zelden hardop wordt erkend. Wie de cijfers erbij pakt of gewoon goed observeert, ziet hoe verweven alles is geraakt. Zonder migranten ontstaat er een leegte die niet eenvoudig op te vullen is.

De Spaanse regering lijkt dat maar al te goed te beseffen. Niet alleen de socialisten, ook conservatieven en extreemrechts weten hoe groot die afhankelijkheid is. De een zegt het hardop, de ander kijkt liever weg en schreeuwt. Intussen ligt er een plan om ruim een half miljoen migranten die vaak al jaren in Spanje werken officieel te erkennen. Daarmee krijgen ze betere bescherming en gaan ze ook sociale premies en belasting betalen.

Voor sectoren als landbouw, bouw, zorg en horeca voelt dat als een logische stap. Daar is het geen discussie, maar dagelijkse realiteit. Werkgevers en collega’s weten precies wie het werk doet en hoe moeilijk het is om die plekken te vullen. Mits de legalisatie zorgvuldig wordt aangepakt, lijkt er weinig reden tot onrust.

Het gaat immers om mensen die al lang onderdeel zijn van het land. Ze werken, wonen, hebben hun leven opgebouwd. Ze zorgen er nu al voor dat je dagelijks je groente en fruit kunt eten, dat je kunt genieten van je vakantiewoning en dat je wordt bediend op je favoriete terras in de zon. Zonder hen zou het Spanje van vandaag er heel anders uitzien.

Wat de column eigenlijk blootlegt, is geen theoretisch debat, maar een praktische realiteit. Het gaat niet om politieke voorkeuren of meningen, maar om de vraag wie het werk doet dat gedaan moet worden en wat Nederlanders, Belgen en Spanjaarden niet meer willen doen. En wat er gebeurt als die handen er plots niet meer zijn.

Misschien is dat precies waarom het idee van een staking zo krachtig is. Het dwingt tot nadenken. Niet over grenzen of regels, maar over dagelijkse afhankelijkheden. Over hoe vanzelfsprekend alles lijkt, totdat het dat ineens niet meer is.