Het gesprek over roken is weer helemaal terug van weggeweest in Spanje, en dat is eigenlijk al een veelzeggend signaal op zich. Hoewel het land ooit bekendstond als een pionier op het gebied van rookvrije horeca, lijkt die voorsprong inmiddels behoorlijk te zijn verdampt. Terwijl de rest van Europa flink aan de weg timmert met nieuwe regels, neemt Spanje momenteel eerder kleine, voorzichtige stapjes dan grote sprongen voorwaarts.

Dat die discussie juist nu oplaait, komt niet uit de lucht vallen; men kijkt namelijk met grote nieuwsgierigheid naar een gewaagd experiment aan de andere kant van de zee.

In het Verenigd Koninkrijk ligt er namelijk een plan op tafel dat behoorlijk radicaal aanvoelt: een levenslang verkoopverbod voor iedereen die na een specifieke datum is geboren. Het is een maatregel die nooit meer verdwijnt voor die generatie. In Spanje roept dit direct vragen op bij juristen. Want hoe rijm je zo’n verbod met de grondwet? Het draait hier immers niet alleen om de volksgezondheid, maar ook om fundamentele zaken zoals gelijke behandeling en individuele vrijheid. Voor een wetgever is dat een lastig parket, omdat je een groep burgers op basis van hun leeftijd permanent andere rechten geeft dan de rest.

Het is een schril contrast met de tijd waarin Spanje nog de toon zette met de eerste strenge regels voor openbare ruimtes en de horeca.

De publieke opinie is ondertussen flink verdeeld over de koers die het land moet varen. Aan de ene kant zie je een groeiende groep mensen die strengere maatregelen omarmt, omdat ze gezondheid boven alles stellen. Aan de andere kant is er een kamp dat vindt dat de overheid te veel op de stoel van de burger gaat zitten. En laten we eerlijk zijn: achter de schermen wegen de economische belangen natuurlijk ook altijd mee in de politieke besluitvorming. Daarom zie je nu dat de Spaanse overheid kiest voor een behoudende aanpak, waarbij er wel wordt gekeken naar strengere regels voor roken op openbare plekken, maar zonder direct de Britse route te volgen.

Of die levenslange grens er ooit echt gaat komen, is nog maar de vraag, maar de toon voor de toekomst is in ieder geval gezet.