Milieuorganisatie Ecologistas en Acción deelt voor 2026 weer 48 zwarte vlaggen uit aan Spaanse kustplekken. Van de vervuilde Ría de Huelva tot het omstreden bouwproject op Tenerife: de schade langs de kust blijft groot.

De organisatie publiceerde dinsdag haar jaarlijkse rapport Banderas Negras (zwarte vlaggen), waarin ze de Spaanse kust doorlicht op vervuiling en slecht milieubeheer. Ecologistas en Acción onderzocht meer dan 8.000 kilometer kustlijn en wijst 48 plekken aan, twee per kustprovincie en autonome stad: één vlag voor vervuiling en één voor wanbeheer.

De cijfers liegen er niet om. Veertien zwarte vlaggen gaan naar plekken met lozingen en falende rioolzuivering, acht naar illegale bebouwing op beschermd kustgebied en negen naar ernstige schade aan de biodiversiteit. De rest komt door zwerfafval, mislukte havenprojecten en schade aan erfgoed. Het Spaanse nieuwsmedium Infobae meldt dat de organisatie waarschuwt dat het er in werkelijkheid nog veel meer hadden kunnen zijn.

Welke plekken springen eruit?

De Mar Menor in Murcia krijgt voor het zoveelste jaar een zwarte vlag, net als de naburige Bahía de Portmán, waar decennia oude mijnbouwvervuiling nog altijd niet is opgeruimd. Ook de Ría de Huelva staat weer op de lijst: het gebied geldt volgens de organisatie als een van de zwaarst vervuilde industriegebieden van Europa. Wie het rapport van vorig jaar volgde, herkent het patroon: ook in 2025 kregen Mar Menor en tientallen andere Spaanse stranden al een zwarte vlag voor vergelijkbare problemen.

Spanje verbreekt strandrecord met ongekende reeks van 677 blauwe vlaggen

Nieuw dit jaar is de aandacht voor de uitbreiding van luchthaven El Prat bij Barcelona, die volgens de milieuorganisatie de wetlands en de biodiversiteit van de Llobregat-delta bedreigt.

Wat speelt er op de Canarische Eilanden?

Canarias krijgt traditioneel veel kritiek en dit jaar is dat niet anders. Op Tenerife gaat een zwarte vlag naar het strand van Las Teresitas vanwege chronische vervuiling en verwaarlozing. Op Adeje ligt de oorzaak bij het omstreden luxeproject Cuna del Alma (Wieg van de Ziel), een toeristencomplex dat volgens de organisatie het laatste onaangetaste kustdorp van Zuidwest-Tenerife vernietigt, ondanks meerdere bouwstops en het ontbreken van een geldige milieuvergunning.

Lanzarote krijgt een vlag voor massatoerisme door cruiseschepen: het aantal cruisepassagiers steeg van 150.000 in 2021 naar een verwachte 700.000 dit jaar, met volle wegen naar het Nationaal Park Timanfaya als gevolg. Dat patroon van overbelasting is inmiddels een terugkerend thema in Spanje: ook op Ibiza raakt de draagkracht van het eiland uitgeput door de aanhoudende toeristendruk, en eerder bracht SpanjeVandaag al andere Spaanse bestemmingen in kaart die onder het massatoerisme kraken.

Kan Spanje de schade nog herstellen?

Het rapport komt op een gevoelig moment. Sinds augustus 2024 geldt de Europese verordening voor natuurherstel, die lidstaten verplicht beschadigde ecosystemen actief te herstellen. Spanje moet uiterlijk 1 september 2026 een nationaal herstelplan indienen bij Brussel. Ecologistas en Acción ziet dat als een kans om jarenlange schade om te buigen, mits er geld en politieke wil komen.

Wat betekent dit voor Nederlandse en Belgische strandgangers?

Een zwarte vlag zegt niets over de directe zwemveiligheid van een strand. Dat blijft een zaak van de bandera roja (rode vlag), die lokaal wordt gehesen bij acute problemen, zoals recent nog gebeurde toen de vleesetende Vibrio-bacterie meerdere Spaanse stranden tijdelijk deed sluiten. Wie dit najaar naar Andalusië reist, kan bovendien nog rekening houden met de nasleep van de Aziatische algenplaag die de zuidkust rond Cádiz teistert. Voor wie liever zeker weet waar het water schoon is, blijft de blauwe vlag de betrouwbaarste graadmeter: Spanje telt daarvan nog altijd meer dan 700, verspreid over het hele land.