Spanje scherpt rijbewijscontrole voor 65-plussers aan zonder maximumleeftijd in te voeren
In Spanje mogen bestuurders boven de 65 jaar natuurlijk blijven rijden, maar ze moeten hun rijbewijs vaker vernieuwen. De verkeersdienst DGT stelt dat leeftijd alleen niet genoeg is om iemand van de weg te halen; de lichamelijke en mentale geschiktheid is belangrijk. Voor gewone rijbewijzen, zoals voor auto’s en motoren, moeten 65-plussers hun rijbewijs elke vijf jaar verlengen, terwijl bestuurders onder de 65 dit meestal elke tien jaar doen. Voor professionele rijbewijzen, zoals voor vrachtwagens en bussen, is de verlenging elke drie jaar. Spanje kiest dus voor meer controle, niet voor een strikte leeftijdsgrens.
Dat is een belangrijk verschil. In Nederland en België klinkt de discussie over oudere bestuurders vaak scherp zodra er een ernstig ongeluk gebeurt. Spanje legt de nadruk op individuele beoordeling. Wie fit genoeg is, kan blijven rijden. Wie beperkingen heeft, kan een rijbewijs krijgen met voorwaarden. Denk aan verplicht rijden met bril of gehoorapparaat, een kortere geldigheid of beperkingen voor bepaalde routes of momenten van de dag. Deze benadering zorgt ervoor dat meer voertuigen dan bestuurders in Spanje blijven deelnemen aan het verkeer, waardoor de mobiliteit voor veel ouderen wordt gewaarborgd. Hierdoor wordt het mogelijk om de verkeersveiligheid te verbeteren en tegelijkertijd de zelfstandigheid van senioren te behouden. Dit contrasteert sterk met de meer rigide benadering die in Nederland en België vaak gehanteerd wordt, wat kan leiden tot onnodige uitsluitingen van capabele bestuurders.
De keuring gebeurt bij erkende medische centra. Daar kijken artsen en specialisten onder meer naar zicht, gehoor, reflexen, coördinatie en cognitieve functies. Volgens de DGT zijn de criteria niet alleen voor ouderen bedoeld, maar bij 65-plussers komt de controle simpelweg vaker terug. Dat maakt het systeem minder symbolisch en meer praktisch: niet de geboortedatum beslist, maar het resultaat van de medische test.
Voor veel Nederlandse en Belgische residenten in Spanje is dit geen detail. Wie permanent in Spanje woont en een Spaans rijbewijs heeft, valt onder deze Spaanse termijnen. Ook buitenlanders met een Europees rijbewijs kunnen op termijn met Spaanse regels te maken krijgen, bijvoorbeeld wanneer zij hun rijbewijs in Spanje moeten verlengen of omwisselen. Juist in regio’s met veel oudere buitenlandse inwoners, zoals de Costa del Sol, Alicante en delen van Murcia, raakt dit onderwerp een grote groep.
Opvallend is dat Spanje tegelijk een financiële uitzondering maakt. Bestuurders ouder dan 70 jaar hoeven geen DGT-verlengingstaks te betalen. Zij moeten wel de medische keuring betalen, want die blijft verplicht. Het administratieve deel verloopt meestal via het keuringscentrum, dat de gegevens doorstuurt naar Tráfico. Daardoor hoeven veel bestuurders niet apart naar een provinciaal verkeerskantoor.
De vraag achter deze maatregel is niet alleen of ouderen nog veilig kunnen rijden, maar ook hoe Spanje mobiliteit op leeftijd wil organiseren. In dorpen en buitengebieden is de auto vaak geen luxe, maar een voorwaarde om boodschappen te doen, naar de dokter te gaan of familie te bezoeken. Een te strenge leeftijdsgrens zou oudere inwoners snel isoleren. Te weinig controle kan juist risico’s op de weg vergroten.
Daarom kiest de DGT voor een middenweg: vaker toetsen, maar niet automatisch verbieden. Dat maakt de regeling minder spectaculair dan sommige berichten doen vermoeden, maar wel relevant voor iedereen die in Spanje ouder wordt achter het stuur.