Carla Villa is 101 jaar oud en begint haar dag al bijna een eeuw op dezelfde manier: koffie met koekjes. Haar routine lijkt verrassend veel op het traditionele Spaanse ontbijt.

Villa woont sinds januari 1927 in dezelfde straat in Milaan, de Via San Marco, waar haar familie ooit een drogisterij runde. Ze staat tussen 7.30 en 8.00 uur op, slaat de lunch stelselmatig over en eet ’s avonds kip met groenten of vis. Af en toe gunt ze zich een koffie-ijsje, gebracht door haar zoon Thomas.

Wat opvalt in haar verhaal is niet zozeer haar hoge leeftijd, maar de eenvoud van haar dagritme. Geen strenge dieetregels, geen supplementen, maar decennia van vaste gewoontes en de nabijheid van familie. Voor Villa zit het geheim van een lang leven niet in wondermiddelen, maar in continuïteit. Het verhaal werd deze week beschreven door het Italiaanse nieuwsmedium Il Corriere della Sera, dat Villa uitgebreid interviewde over haar leven.

Waarom lijkt haar ontbijt zo Spaans?

Wie in Spanje woont, zal Villa’s ochtendritueel bekend voorkomen. Koffie met koekjes is namelijk ook hét klassieke Spaanse ontbijt. Veel kinderen groeien op met een kop warme chocolade of colacao (Spaanse chocolademelk) met daarin gedoopte koekjes, en die gewoonte verdwijnt bij het ouder worden vaak niet. Ook veel volwassenen in Spanje beginnen de dag nog altijd met koffie en een handvol galletas (koekjes), zoals we eerder beschreven rond de Nationale Koekjesdag. Wie in Spanje liever voor de chocolademelkvariant kiest, kan trouwens kiezen uit meerdere merken en varianten, van Cola Cao tot Cacaolat.

Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen, is dat een leuk contrast met het brood-met-beleg-ontbijt van thuis. Het simpele, herhaalbare ochtendritueel van koffie en koekjes blijkt in de praktijk dus niet alleen Italiaans of Spaans te zijn, maar een patroon dat bij veel ouderen in Zuid-Europa terugkomt.

Is koekjes eten bij het ontbijt eigenlijk wel verstandig?

Voedingsdeskundigen zijn er niet per se op tegen, mits het bij een paar stuks blijft. Spaans onderzoek van de Universiteit van Barcelona wees uit dat vier tot vijf koekjes, gecombineerd met een glas melk en fruit, prima in een gebalanceerd ontbijt passen. Het probleem zit hem niet in het koekje zelf, maar in de hoeveelheid en het gezelschap: een half pak koekjes zonder verder iets erbij is vooral snelle suikers en weinig voedingswaarde. Op de Nutri-Score (het Spaanse voedingsstoplicht op verpakkingen) scoren de meeste standaardkoekjes dan ook niet beter dan een C of D, terwijl vier koekjes met een banaan en een glas melk juist een aardige mix van koolhydraten, calcium en vezels oplevert.

Welke koekjes en hoeveelheden zijn dan het beste?

Wie kiest voor de klassieke, luchtige galletas maría (Maria-koekjes) of magdalenas (citroencakejes) kan volgens diëtisten prima uitkomen op vier à vijf stuks per ochtend, aangevuld met fruit of een glas (plantaardige) melk. Voor wie liever iets voedzamers pakt, zijn volkoren koekjes met havermout of amandelmeel een verstandigere keuze. Dat sluit ook aan bij het Atlantische dieet uit Noordwest-Spanje, waarin volkoren granen een hoofdrol spelen, omdat ze vezels en eiwitten bevatten die de bloedsuiker stabieler houden dan koekjes van witte bloem en suiker. Belangrijker dan het merk is vooral de portie: niet de helft van een pak leegeten voor de tv, maar een handvol koekjes als onderdeel van een ontbijt met ook fruit of zuivel. Op die manier blijft het een leuke, typisch Spaanse gewoonte, zonder dat het ten koste gaat van een gezonde start van de dag.