De Spaanse luchthavenbeheerder Aena (de staatsdeelneming die vrijwel alle vliegvelden in Spanje beheert) waarschuwt dat een tiental van zijn luchthavens deze zomer tegen of voorbij de grens van hun verwerkingscapaciteit aanloopt. Het gaat om grote namen als Madrid, Palma de Mallorca, Málaga en Alicante, maar ook om eilandluchthavens als Ibiza, Menorca, Lanzarote en Tenerife Norte. Voor de miljoenen Nederlanders en Belgen die elk jaar naar Spanje vliegen, betekent dat drukkere terminals, langere wachtrijen en weinig ruimte voor groei van het aantal vluchten.

De achtergrond is dubbel. Aan de ene kant blijft het toerisme records breken: Spanje ontving vorig jaar meer dan 97 miljoen bezoekers. Aan de andere kant zoeken reizigers steeds vaker een veilige, voorspelbare bestemming, waardoor Spanje fungeert als toevluchtsoord tegenover bestemmingen die door hitte, politieke spanningen of onrust minder aantrekkelijk werden. Het resultaat: het netwerk van Aena verwerkte vorig jaar 321,6 miljoen passagiers en dat aantal gaat dit jaar naar verwachting opnieuw omhoog.

Welke luchthavens zitten tegen hun plafond?

De cijfers liegen er niet om. Zeven luchthavens sloten 2025 al af boven hun maximale capaciteit, terwijl nog eens zes vliegvelden tussen de 90 en 99 procent van hun plafond zaten. Die grens komt uit het Documento de Regulación Aeroportuaria (DORA, het luchthavenreguleringsdocument) dat het ministerie van Transport opstelt en waar Aena zich aan houdt.

Alicante is een sprekend voorbeeld. De luchthaven verwerkte vorig jaar bijna twintig miljoen passagiers, tegenover een vastgestelde grens van negentien miljoen. Ook Ibiza ging met 9,13 miljoen reizigers net over zijn limiet van 9,1 miljoen heen. Tenerife Norte ontving 7,1 miljoen passagiers bij een capaciteit van 6,5 miljoen, Bilbao klom naar ruim zeven miljoen en Menorca passeerde met 4,2 miljoen ook al de grens van vier miljoen. Voor dit jaar staan Málaga, Asturias en El Hierro op 90 procent, terwijl Lanzarote, Palma en Madrid zelfs op 99 procent van hun capaciteit zitten.

Mensen betrapt op vliegen zonder ticket naar Spanje, maar hoe kan dat met alle strenge controles?

Waarom groeit Spanje zo hard?

De economische krant Cinco Días, onderdeel van El País, meldt dat de groei structureel is. In tien jaar tijd, tussen 2015 en 2025, steeg het aantal passagiers in het Aena-netwerk met 55 procent, met een flinke versnelling na de pandemie. Aena-topman Maurici Lucena verwacht dat Spanje een van de aantrekkelijkste luchtvaartmarkten ter wereld blijft. Volgens hem hoort het land in 2053 bij de vijf grootste landen qua luchtverkeer, naast de Verenigde Staten en Aziatische reuzen als China en India.

Die voorspelling klinkt mooi, maar het netwerk loopt nu al tegen zijn grenzen aan. Bijna 30 procent van de luchthavens zit tegen de maximale capaciteit aan. Daarom kondigde Aena een investeringsplan van dertien miljard euro aan om verschillende luchthavens uit te breiden. Het probleem is de tijd: zulke verbouwingen duren jaren, terwijl de reiziger deze zomer al voor de deur staat.

Wat merken Nederlanders en Belgen hiervan?

Voor wie vanuit Nederland of België naar de Costa Blanca, de Balearen of Andalusië vliegt, is dit geen ver-van-mijn-bedshow. Alicante geldt als een van de belangrijkste toegangspoorten naar de Spaanse oostkust, met Nederland als grote internationale markt. Een luchthaven die tegen zijn plafond zit, betekent in de praktijk vollere terminals, drukkere securitycontroles en minder marge voor extra vluchten op populaire routes.

Nieuwe regels voor handbagage in 2026 en wat je moet weten voor je vlucht naar Spanje

De druk op de capaciteit hangt bovendien samen met de tarievenstrijd tussen Aena en de luchtvaartmaatschappijen. Ryanair verschoof afgelopen jaren capaciteit weg van regionale vliegvelden naar grote luchthavens als Madrid, Málaga en Palma, juist die plekken die nu tegen hun grenzen aanlopen. Daardoor wordt het aanbod op de drukste routes nog krapper, terwijl kleinere bestemmingen verbindingen verliezen.

Hoe wil Aena de drukte beheersen?

Naast de miljardeninvestering houdt Aena rekening met gerichte capaciteitsbeperkingen op de meest verzadigde luchthavens tijdens piekmomenten. Voor de zomer kan dat betekenen dat luchtvaartmaatschappijen niet zomaar extra slots krijgen op een vliegveld dat al overvol zit. Lucena verdedigt tegelijk een gematigde verhoging van de luchthaventarieven in het volgende reguleringskader, DORA III (2027-2031), om de uitbreidingen te betalen. Volgens hem blijven de Spaanse tarieven dan nog steeds bij de laagste van Europa.

Wie deze zomer naar Spanje vliegt, doet er goed aan ruim op tijd op de luchthaven te zijn en rekening te houden met drukte bij vertrek en aankomst. De Spaanse vliegvelden draaien op volle toeren en dat blijft voorlopig zo.