Explosies blijven een groot probleem in Nederland, terwijl Spanje nauwelijks met dit geweld te maken heeft

In Nederland zijn in 2025 in totaal 1.525 aanslagen met explosieven of pogingen daartoe geregistreerd, een lichte daling ten opzichte van de 1.543 incidenten in 2024. Ondanks deze kleine afname blijft het aantal zorgwekkend hoog. Ter vergelijking: in Spanje komen aanslagen met explosieven op woningen en bedrijven vrijwel niet voor, zeker niet op de schaal die Nederland momenteel kent.

Volgens de Nederlandse politie veroorzaken explosies vaak grote materiële schade en brengen ze bewoners en omstanders in gevaar. De incidenten worden regelmatig gelinkt aan conflicten in het criminele milieu, waarbij zwaar vuurwerk of zelfgemaakte explosieven worden ingezet om te intimideren. Daarom blijft de aanpak van dit geweld een speerpunt voor politie, justitie en gemeenten.

In Spanje ziet het veiligheidsbeeld er heel anders uit. Aanslagen met explosieven op civiele doelen zijn daar uiterst zeldzaam. Recente officiële cijfers over 2025 laten zien dat de Spaanse autoriteiten zich vooral richten op antiterrorisme en preventie, zonder dat sprake is van een golf aan explosies bij woningen, winkels of bedrijven.

Spanje handhaaft in 2026 een hoog nationaal dreigingsniveau, namelijk niveau 4 op een schaal van 5. Dat betekent dat de veiligheidsdiensten alert blijven. In 2025 werden zelfs 112 vermoedelijke jihadisten gearresteerd, een recordaantal. Toch bleef het aantal daadwerkelijke aanslagen met explosieven op woningen of bedrijven nagenoeg nul, wat het succes van preventieve maatregelen onderstreept.

Volgens rapporten van de Europese Unie wordt in Spanje al jaren gemiddeld slechts één substantiële aanslag of aanslagpoging per jaar gemeld, vaak zonder explosieven en niet gericht op civiele objecten. Dit staat in schril contrast met Nederland, waar explosies inmiddels een terugkerend fenomeen zijn in woonwijken.

Ook op internationaal niveau scoort Spanje goed. Het land staat in 2026 op de 23e plaats van de Global Peace Index en wordt beschouwd als een van de veiligere landen in Europa. Explosief geweld heeft in Spanje vooral een historische context, verbonden aan de ETA, maar die periode ligt inmiddels ver achter ons.

De huidige veiligheidsproblemen in Spanje richten zich vooral op cybercriminaliteit, drugssmokkel en incidenteel geweld binnen criminele netwerken. Systematische aanslagen met explosieven op woningen of auto’s maken daar geen onderdeel van uit.

In Nederland blijft het Offensief tegen Explosies zich ondertussen richten op strengere regelgeving voor zwaar vuurwerk, preventie onder jongeren en het opsporen van opdrachtgevers. Hoewel de lichte daling in 2025 hoopvol is, laat de vergelijking met Spanje zien hoe uitzonderlijk de Nederlandse situatie inmiddels is geworden.