Er is een nieuw Nederlands onderzoek gepresenteerd dat verontrustende informatie over Spanje laat zien. In de Spaanse media wordt geschreven dat de oceaan rond Spanje een onverwachte klimaatbom kan worden. Misschien een beetje overdreven, maar wetenschappers waarschuwen dat een instorting van de Atlantische oceaanstroming niet alleen het weer in Europa ontregelt, maar ook enorme hoeveelheden opgeslagen CO₂ uit zee kan vrijmaken. Vooral Spanje krijgt daardoor te maken met extremere droogte, zwaardere stormen en grilligere seizoenen.

Op de stranden van Galicië en langs de havens van Cádiz merken vissers het al jaren: het zeewater gedraagt zich anders. Stromingen verschuiven, stormen worden feller en de temperatuur van het water schommelt sterker dan vroeger.

Volgens een nieuw internationaal onderzoek draait de zorg om de zogenaamde AMOC, de grote Atlantische transportband waar ook de Golfstroom deel van uitmaakt. Dat systeem voert warm water vanuit de tropen richting Europa en houdt het klimaat hier relatief zacht. Maar door het smelten van Groenlands ijs komt steeds meer zoet water in de Atlantische Oceaan terecht. Daardoor zinkt koud water minder goed naar de diepte en verliest de stroming kracht. Wetenschappers vrezen dat dit proces uiteindelijk abrupt kan kantelen. Volgens berichtgeving in El Español zou dat scenario veel dichterbij zijn dan lang werd gedacht.

De gevolgen stoppen niet bij koudere winters in Noord-Europa.

Onderzoekers ontdekten nu dat een instorting van de stroming ook oude koolstofvoorraden uit de diepe oceaan kan losmaken. Dat CO₂ ligt al eeuwen opgesloten in koud diepzeewater. Wanneer oceaanstromingen veranderen, kan dat gas opnieuw in de atmosfeer terechtkomen. Simulaties laten zien dat de concentratie CO₂ daardoor met tientallen delen per miljoen kan stijgen. Dat klinkt technisch, maar het betekent extra opwarming bovenop de klimaatverandering die nu al voelbaar is.

Voor Spanje ligt het gevaar vooral in extremen.

In steden als Sevilla, Murcia en Valencia worden de zomers nu al langer en droger. Een verzwakte AMOC kan die mediterrane droogte verder versterken. Tegelijk kunnen Atlantische stormen juist heftiger worden. Dat patroon zagen Spaanse meteorologen de afgelopen jaren al vaker terug tijdens periodes van uitzonderlijk warm oceaanwater. Het dagelijkse ritme in Zuid-Spanje verschuift daardoor steeds meer richting de avonduren, omdat buiten werken midden op de dag moeilijker wordt.

Nederland volgt de situatie extra scherp. Niet vreemd, want stijgende zeespiegels vormen daar een directe bedreiging voor het laaggelegen land. Spaanse klimaatexperts wijzen er ondertussen op dat Spanje minder kwetsbaar is voor extreme afkoeling dan Scandinavië, maar economisch juist harder geraakt kan worden door watertekorten, mislukte oogsten en toerisme dat onder hittegolven lijdt.

De oceaan werkte jarenlang als buffer voor menselijke uitstoot. Nu dreigt diezelfde zee een nieuwe bron van opwarming te worden. Dat maakt de waarschuwing uit Noord-Europa ineens een stuk dichterbij voor Spanje