De hitte grijpt om zich heen in Spanje. Donderdag tikte het zuiden bijna de 38 graden aan, gevolgd door tropische nachten, terwijl het kwik in het noorden fors stijgt.

Het is vrijdag 12 juni en de zomerse warmte heeft het land stevig in zijn greep. De maximumtemperaturen lopen in grote delen van Spanje op, terwijl een hardnekkig hogedrukgebied voor stabiel weer en strakblauwe luchten zorgt. Het zwaartepunt van de hitte ligt in het zuidwesten, met de hoogste waarden in de dalen van de rivieren de Guadiana en de Guadalquivir.

De Spaanse weerdienst AEMET (Agencia Estatal de Meteorología, het staatsmeteorologisch agentschap) houdt waarschuwingen aan in Andalusië, de Balearen en Extremadura vanwege de hoge temperaturen en de wind. Vooral in de Estrecho (Straat van Gibraltar) staat een krachtige levante (oostenwind), met windstoten die boven de 70 kilometer per uur uitkomen. Dat deze warmte geen toevalstreffer is, bleek al toen de hitte vorig weekend terugkeerde in Spanje.

Waar wordt het het heetst?

De hoogste waarden vallen in het zuidwesten van het land, waar het kwik ruim boven de 35 graden uitkomt. In de dalen van de Guadiana en de Guadalquivir, met steden als Sevilla en Córdoba, kan de thermometer zelfs voorbij de 38 graden schieten. Dat meldt het Spaanse nieuwsmedium Libertad Digital op basis van de gegevens van de AEMET.

De maxima stijgen verder in de noordelijke helft, de regio Valencia, het noorden van de zuidelijke meseta (hoogvlakte), Extremadura en de kust van Huelva. Alleen in de Straat van Gibraltar, Ceuta en Melilla zakken de temperaturen iets. Vanaf vandaag voelt het in de noordelijke helft en op de Balearen als hartje zomer, een ontwikkeling die past in het beeld van een juni die warmer uitvalt dan normaal.

Wat zijn tropische nachten?

Niet alleen overdag is de warmte voelbaar. Ook de minimumtemperaturen lopen op in Galicië, de noordelijke meseta en Extremadura. In de rivierdalen van het zuidwesten en langs de Middellandse Zeekust blijft het ’s nachts boven de 20 graden. Zulke noches tropicales (tropische nachten) maken slapen zonder airco bijna onmogelijk.

Die aanhoudende nachtelijke warmte is niet zonder gevaar. Spanje telde afgelopen mei al een recordaantal hittegerelateerde sterfgevallen, vooral onder ouderen in het normaal gematigde noorden. Voor 65-plussers en mensen met een kwetsbare gezondheid blijft voldoende drinken en koelte zoeken dus geen overbodige luxe.

En de wind en de luchtkwaliteit?

In de ochtend hangen er lage wolken boven het Cantabrische gebied, de Pyreneeën, het binnenland van Valencia, Ceuta en Melilla, met kans op lichte motregen. ’s Middags ontstaan er stapelwolken in het midden en oosten, met een geïsoleerde bui in de oostelijke Pyreneeën. In de Ampurdán waait een stevige tramontana (noordenwind).

Verder dringt er calima (Saharastof) door tot in het uiterste zuiden en boven de Alboránzee. Dat beperkt het zicht en versterkt het benauwde, drukkende gevoel van de hitte.

Wat merken Nederlanders en Belgen ervan?

Wie deze dagen in het zuiden of binnenland verblijft, doet er goed aan de heetste uren te mijden. Houd er rekening mee dat in steeds meer gemeenten terrassen verplicht sluiten bij extreme hitte, wat het vakantieritme kan veranderen.

Op de Canarische Eilanden blijft het milder. De alisio (passaatwind) waait matig, met stevige stoten op blootgestelde plekken. In Las Palmas de Gran Canaria schommelt de temperatuur tussen 19 en 24 graden, in Santa Cruz de Tenerife tussen 20 en 26 graden. De officiële start van de zomer valt pas op 21 juni, al laat het kwik zich daar weinig aan gelegen liggen.