Op de stranden van Benidorm strijden vakantiegangers al voor zonsopgang om de beste plek vlak bij het water. Zodra het licht wordt, ligt de eerste rij vol met stoelen, parasols en handdoeken.

Nog voordat de zon opkomt en de meeste toeristen nog diep slapen, spelen zich op de playas (stranden) van Benidorm kleine veldslagen af. Wie het strand betreedt zodra het licht wordt, ziet rijen strandstoelen en parasols die al minutieus zijn neergezet op de felbegeerde eerste rij, vlak bij de branding.

Het fenomeen, in de volksmond de guerra de las sombrillas (parasol-oorlog) genoemd, is opnieuw op video vastgelegd. Beelden gemaakt om zes uur ’s ochtends tonen hoe vakantiegangers in het donker met stoelen, parasols en handdoeken naar het strand sjokken, terwijl het nog schemert.

Het Spaanse nieuwsmedium El Debate meldt dat de beelden, verspreid door regionale zender Onda Capital, een gestage stroom vroege vogels laten zien die met militaire precisie hun spullen neerzetten op de rand waar de golven breken. Een voorbijganger reageerde in de video verbijsterd op het tafereel, met een opmerking over hoe gek het is dat mensen al vanaf zes uur ’s ochtends een plekje claimen.

Waarom staan mensen zo vroeg op voor een handdoek op het zand?

Voor veel deelnemers aan dit ritueel, vooral gepensioneerden en gezinnen die geen minuut vakantie willen missen, is vroeg opstaan de enige manier om zeker te zijn van vrij uitzicht op zee en de drukte rond het middaguur voor te blijven. Wat voor buitenstaanders bizar overkomt, is voor de vaste bezoekers gewoon een ingesleten gewoonte die bij de zomer hoort.

Het is geen typisch Benidorm-verschijnsel. Iets verderop aan de Costa Blanca speelt zich elke ochtend hetzelfde tafereel af: in Torrevieja staan strandgangers al voor zonsopgang klaar op de Playa del Cura om als eerste een parasol te planten, soms al ruim voor zes uur. Ook internationaal is de trend zichtbaar: aan de Poolse Oostzeekust bakenen badgasten hun plekje inmiddels af met linten en paaltjes, een variant op hetzelfde gevecht om een stukje openbaar zand.

Mag je zomaar een plekje reserveren op het Spaanse strand?

Nee, en dat is precies waar de spanning zit. De gemeentelijke ordenanzas (verordeningen) van Benidorm en tal van andere kustplaatsen verbieden nadrukkelijk het reserveren van ruimte door spullen achter te laten zonder dat de eigenaar aanwezig is. Wie zijn stoel of parasol urenlang onbeheerd achterlaat, loopt het risico dat de Policía Local (lokale politie) of het schoonmaakpersoneel de spullen weghaalt, met een boete als extra tegenvaller.

Voor Nederlandse en Belgische strandgangers is dat geen overbodige waarschuwing. Boetes voor het claimen van een plekje kunnen flink oplopen, zo blijkt ook uit een overzicht van de regels achter het stuur en op het strand in Spanje, waar bedragen tot driehonderd euro worden genoemd voor wie voor negen uur ’s ochtends al een plek claimt. Wie zeker wil weten wat wel en niet mag voordat de parasol de grond in gaat, doet er goed aan de lokale informatieborden te checken.

Traditie of onbeschoft gedrag?

Ondanks waarschuwingen en incidentele acties om her en der spullen weg te halen, blijft de gewoonte springlevend. Voor de meest doorgewinterde vakantiegangers hoort het vroege opstaan bij de sfeer van de zomer en de organisatie van het gezinsuitje aan zee. Anderen zien het juist als een ongepaste claim op een strand dat van iedereen is.

Ook bij zwembaden speelt een vergelijkbaar probleem. Vorig jaar barstte er nog een heuse handdoekoorlog los bij een hotel op Tenerife, waar gasten voor zonsopgang de rij vormden voor de beste ligstoelen. Wie liever geen strijd levert om een plekje, kan intussen ook rekenen op andere ontwikkelingen langs de kust: Benidorm plaatste onlangs nog een nieuwe fontein met gekoeld drinkwater op het Levante-strand, een kleine troost voor wie de vroege ochtendrace liever aan zich voorbij laat gaan.

Het onderliggende probleem blijft hetzelfde: de druk op de populairste stranden aan de Middellandse Zeekust is in het hoogseizoen enorm, en zolang die druk bestaat, zal de strijd om de eerste rij elke ochtend opnieuw beginnen.