Onder de Spaanse bergen en kusten ligt een verborgen wereld van gangen, ondergrondse rivieren en grillige formaties. Acht grotten verspreid over het land kun je gewoon te voet verkennen.

Bij natuur in Spanje denken de meeste mensen aan stranden, kliffen of besneeuwde toppen. Toch loopt er onder die landschappen een heel ander netwerk: kilometers galerijen, ondergrondse meren en kalkformaties die in duizenden jaren zijn ontstaan. Veel van die grotten zijn ingericht voor bezoekers, met verlichte paden, trappen en leuningen, zodat je ze zonder klimervaring bekijkt.

Het Spaanse vastgoed- en reisplatform Idealista zette acht van de mooiste ondergrondse wandelroutes op een rij, van León tot Lugo en van Huelva tot Tarragona. Voor Nederlanders en Belgen zijn het fijne uitstapjes op een snikhete zomerdag, want binnen blijft het vaak rond de 7 tot 9 graden. Neem dus altijd een jas mee, ook in juli. Elders in Spanje dienen grotten zelfs als toegangsweg tot afgelegen dorpen, maar deze acht draaien om de schoonheid onder de grond.

Welke grotten in het noorden zijn de moeite waard?

In het dorp Valporquero de Torío in de provincie León ligt een van de bekendste toeristengrotten van het land: de Cueva de Valporquero. De standaardroute is ruim een kilometer lang en voert door grote zalen vol estalactitas (stalactieten) en kalkstroompjes. Het blijft er het hele jaar rond de 7 graden, dus warme kleding is geen overbodige luxe.

Verder naar het westen, in Cantabrië en niet ver van de Picos de Europa, wacht de Cueva del Soplao. Je bereikt de hoofdgalerij met een ritje in een oud mijntreintje, waarna je te voet langs bijzondere, in vreemde richtingen gegroeide formaties loopt. In Navarra biedt de Cueva de Mendukilo een route van zo’n 540 meter over metalen loopbruggen boven enorme zalen. En in Galicië ligt bij Mondoñedo de Cueva del Rei Cintolo, met meer dan zeven kilometer aan gangen, waarvan je een deel onder begeleiding bewandelt. Die laatste leunt al wat richting espeleología (speleologie) en vraagt om stevig schoeisel.

Wat maakt het zuiden en oosten bijzonder?

In Aracena, in de bergen van Huelva, ligt de Gruta de las Maravillas. Deze grot ging als een van de eerste van Spanje open voor toerisme en verrast met binnenmeren die het licht eindeloos weerkaatsen. De route van 1,2 kilometer is geschikt voor vrijwel iedereen.

Aan de kust van Málaga vind je de wereldberoemde Cueva de Nerja, met bijna vijf kilometer aan galerijen. Een deel daarvan bewandel je over paden en bruggen, langs de imposante Sala del Cataclismo (zaal van de catastrofe), die een van de grootste natuurlijke zuilen ter wereld herbergt. Onderzoekers vonden er ook prehistorische resten.

In de Aragonese Pyreneeën draait de Cueva de las Güixas om een korte ronde van zo’n 400 meter, compleet met lokale legendes. En aan de Ebro, in Tarragona, wandel je in de Cueva Meravelles bij Benifallet tussen forse zuilen en coladas (kalkstroomformaties) door. De grot heeft trappen en leuningen en houdt het hele jaar dezelfde temperatuur.

Hoe bereid je je op zo’n tocht voor?

Trek stevige schoenen aan, want de paden zijn vaak vochtig en glad. Een dun jasje houdt je warm in de constante kou, en bij de ruigere routes raad ik een ervaren gids aan. De meeste grotten werken met tijdsloten, dus reserveer online voordat je gaat. Zo combineer je een ondergronds avontuur moeiteloos met de bekende bezienswaardigheden erboven, of met een verrassende bestemming voor elke maand van het jaar.