Spanje is veel meer dan zon en sangria: zeventien regio’s, meerdere talen en eindeloze tradities maken het land verrassend divers. Wie de basis kent, reist met meer plezier.

Miljoenen Nederlanders en Belgen reizen elk jaar af naar Spanje, sommigen voor twee weken strand, anderen om er te wonen of te overwinteren. Toch blijft het land voor veel bezoekers vooral bekend van de costa’s, terwijl er achter de zonneschijn een land vol regio’s, talen en gewoonten schuilgaat. Dit overzicht geeft je een eerste kennismaking, handig of je nu je eerste vakantie plant of gewoon nieuwsgierig bent.

Spanje ligt in het zuidwesten van Europa en vormt samen met Portugal het Iberisch Schiereiland. Het land telt zeventien autonome regio’s, de Comunidades Autónomas (autonome gemeenschappen), plus twee steden in Noord-Afrika: Ceuta en Melilla. Ook de Balearen en de Canarische Eilanden horen erbij. Die omvang verklaart meteen waarom een vakantie in Galicië totaal anders aanvoelt dan een week aan de Costa del Sol.

Welke talen spreken ze in Spanje?

De officiële taal is het Spaans, ook wel Castiliaans (castellano) genoemd. In Catalonië hoor je het Catalaans, in Galicië het Galicisch en in het Baskenland het euskera (Baskisch), een taal die nergens anders ter wereld voorkomt en geen verwantschap heeft met andere talen. In de toeristische gebieden red je je doorgaans prima met Engels, zeker bij jongere Spanjaarden. Een paar woorden Spaans openen alsnog veel deuren.

Hoe verschilt het klimaat per regio?

Spanje kent niet één klimaat. In het noorden (Galicië, Asturië, Baskenland) is het koeler en natter, terwijl het zuiden droog en heet is. De Middellandse Zeekust biedt warme zomers en zachte winters, en in het binnenland rond Madrid wisselen snikhete zomers en koude winters elkaar af. De Canarische Eilanden blijven het hele jaar aangenaam en gelden als de eilanden van de eeuwige lente. Juist daarom kijken steeds meer Nederlanders en Belgen naar de Canarische Eilanden om te overwinteren, wanneer het thuis grijs en nat is.

Wat eet je in Spanje?

De Spaanse keuken is eenvoudig en smaakvol. In vrijwel elke bar bestel je tapas (kleine hapjes) zoals tortilla, albóndigas (gehaktballetjes) of jamón ibérico (Spaanse ham). Het bekendste gerecht blijft de paella, sinds enkele jaren beschermd Valenciaans erfgoed, naast de koude tomatensoep gazpacho uit Andalusië. Eet je mee met de Spanjaarden, dan begint het avondeten zelden voor negen uur. De lunch is vaak de hoofdmaaltijd, gevolgd door wat natafelen, de zogeheten sobremesa.

Welke feesten maken Spanje zo bijzonder?

Het land barst van de tradities. Tijdens de Semana Santa (Heilige Week voor Pasen) trekken indrukwekkende processies door de steden. In Valencia branden ze tijdens Las Fallas gigantische poppen op straat. En in Buñol kleurt eind augustus alles rood tijdens La Tomatina, het beroemde tomatengevecht. Het bekendste van allemaal is misschien wel San Fermín in Pamplona, met het wereldberoemde encierro (stierenrennen). Wie liever toekijkt: flamenco, de combinatie van zang, gitaar en dans, komt vooral in Andalusië tot leven.

Hoe leven de Spanjaarden?

Spanjaarden zijn over het algemeen warm en sociaal, en hechten veel waarde aan familie. Het leven speelt zich buiten af, op terrassen en pleinen, en in een rustiger tempo dan in Noord-Europa. Veel bezoekers verbazen zich over typisch Spaanse gewoonten, van het late eten tot de luidruchtige gesprekken. Catalanen, Basken en Galiciërs voelen zich vaak net zo verbonden met hun regio als met Spanje, iets om in je achterhoofd te houden als je een praatje aanknoopt.

Met deze basis op zak verken je Spanje net wat bewuster, of je nu kiest voor cultuur in de steden, wandelingen in de bergen of luieren op het strand. ¡Buen viaje!