SpanjeVerhaal: Van Droom naar Ondernemen in Noordwest Spanje (42)

Elke week nemen Pascal uit Nederland en Emma uit Spanje de lezers mee op hun avonturen als aankoopmakelaars en consultants van noordspanje.nl in Noordwest-Spanje. In tegenstelling tot de meeste makelaars die zich richten op de populaire gebieden aan de Middellandse Zee, hebben Pascal en Emma van Noordspanje gekozen voor Asturië en León, plekken die voor veel Nederlanders en Belgen nog onbekend zijn.

Spaanse huizen zijn niet alleen muren, daken en percelen, maar vooral ook verhalen. Mooie verhalen, romantische verhalen, en soms ook juridische puzzels waar zelfs doorgewinterde makelaars even hun wenkbrauwen bij optrekken. Eén zo’n verhaal vertel ik bijna elke nieuwe klant. Om duidelijk te maken waarom de juridische controle zo belangrijk is.

Afgelopen zomer begeleidde ik Karin en Thomas. Ze waren verliefd geworden op een finca tussen León en Astorga. Uitzicht op de bergen, eigen bronwater, een paar hectare grond eromheen. Het soort plek waar je automatisch langzamer gaat leven en sneller begint te dromen. De fles cava was al bijna open, maar de finca iets verderop stond ook te koop.

De verkopende makelaar voor “onze finca” had een prima dossier: oude vermeldingen, belastingaanslagen, en natuurlijk een notarieel document van eigendom; escritura. “Alles in orde,” zei hij trots. Karin en Thomas stonden al met één been in hun nieuwe leven. Toch was ik nieuwsgierig naar de finca ernaast en zag dat ze foto’s hadden van de grond tussen de finca’s in. Maar dat hoorde toch bij “onze finca”? Lang verhaal kort; heb beide makelaars even met elkaar laten bellen… Een paar dagen later belde de verkopende makelaar mij terug. Zijn toon was beleefd, maar voorzichtig. “Esta finca tiene dos escrituras,” zei de medewerker. Deze finca heeft twee notariële documenten! Dat is het moment waarop je even rechtop gaat zitten.

Wat bleek? Ooit was het oorspronkelijke perceel gesplitst tussen twee broers. Op papier. In de praktijk was er nooit een hek geplaatst, nooit een duidelijke grens getrokken. Later had één van de broers zijn finca verkocht, mét een nieuwe escritura waarin per ongeluk, of gemakshalve, het perceel tussen de 2 finca’s werd beschreven. Jaren daarna verkocht de andere broer zijn deel ook, opnieuw met een escritura, opnieuw met een beschrijving die “de finca ertussenin” omvatte.

Resultaat: één stuk grond, twee officiële koopakten, twee juridische werkelijkheden.

Voor de buitenwereld leek alles normaal. De verkoper woonde er al twintig jaar. Hij betaalde belasting. Hij had papieren. En de buurman ook! Maar in het Registro stond slechts één van de twee escrituras correct en volledig ingeschreven. En laat dát nu precies het doorslaggevende punt zijn in Spanje; het Registro.

Even koffiedrinken met Karin en Thomas dus. Een gesprek met serieuze uitleg met plattegronden, uittreksels en gele markeerstiften. Je zag hun gezichten langzaam veranderen: van enthousiasme naar verwarring, en uiteindelijk naar lichte paniek. “Maar… hij hééft toch een escritura?” vroeg Karin. Ja, die had hij. Alleen: een escritura bewijst dat er ooit een overeenkomst is gesloten bij een notaris. Het Registro bepaalt wie juridisch beschermd eigenaar is tegenover de rest van de wereld. Gelukkig had “onze finca” de juiste vermelding in het Registro.

Zonder correcte registratie loop je het risico dat er op een dag iemand opduikt die zegt: “Dit stuk grond is van mij.” En dan heeft die persoon, als hij in het Registro staat, juridisch een sterke positie. Soms zelfs sterker dan degene die er woont. In dit geval betekende het dat een deel van de tuin, inclusief een oude schuur, juridisch toebehoorde aan “onze finca”. En de andere verkoper, die al jaren ernaast woonde en geen idee had dat “hun” grond ondertussen als idyllische moestuin werd gebruikt.

Dit soort situaties komt vaker voor dan men denkt, vooral in landelijke gebieden van Noord-Spanje. Vroeger bleef grond binnen families, werd er gebouwd zonder veel papierwerk, en zag men registratie als een dure formaliteit. “Dat regelen we later wel,” was het motto. Soms werd dat later nooit.

Voor buitenlandse kopers is dat extra verraderlijk. In Nederland of België is het kadaster heilig en automatisch gekoppeld aan de notaris. In Spanje zijn escritura en Registro twee aparte stappen. Juridisch verwant, maar niet identiek. Daarom zeg ik altijd: verliefd worden mag meteen, bieden ook, maar vertrouwen doe je pas nadat het Registro heeft gesproken.

Karin en Thomas wonen er inmiddels gelukkig. De moestuin is officieel van hen, de schuur ook, en als ik langsga maken we er een grapje over: “Zullen we nog even checken of het huis vandaag ook echt van ons is?”

Volgende keer meer! ¡Hasta la próxima!

Pascal en Emma zijn gepassioneerde aankoopmakelaars en consultants in het onvergetelijke Noord-Spanje, een verborgen parel voor veel Nederlanders en Belgen. Met hun bedrijf noordspanje.nl willen ze dromers en avonturiers begeleiden in hun zoektocht naar het echte Spanje, en hen helpen bij het realiseren van hun droomwoning, waar ze samen nieuwe herinneringen kunnen creëren.